W piecdziesieciolecie tzw. "wypadkow poznanskich" 28 czerwca 1956 r. zamieszcam wczesna reakcje Miedzyslawa Grydzewskiego, redaktora londynskich Wiadomosci, w rubryce "Silva rerum" w Wiadomosciach.

W czerwcu 2006 r. ten poznanski robotniczy bunt nazwano na plakacie w Polsce "Pierwszy krzyk". Tytul plakatu dosc trafny: byl to rzeczywiscie krzyk wolnosci, choc oczywiscie nie pierwszy po wojnie. Niestety plakat z rozkrzyczaanym bobasem jest kompletnie nieudany, o zupelnie LPR-owskim rodowodzie...

Zamieszczam rowniez szereg dokumentalnych zdjec z owego "Czwartku wolnosci" Poznania w 1956 r. Nie natrafilem na zdjecia masakry robotnikow. Mysle, ze i takie kiedys jeszcze znajda sie gdzies w archiwach dawnej bezpieki, gdy skonczy sie w Polsce szalencza gra w odkrywanie i maskowanie agentow.

Andrzej Kobos




50 lat od antykomunistycznego buntu robotniczego w Poznaniu



POZNAN   1956





Strzelanie do strajkujacych glodnych robotnikow stalo sie specjalnoscia tzw. republik ludowych pod patronatem sowieckim. Rzadzi w nich oczywiscie nie zaden proletariat, ale bezwzgledna kasta biurokratyczna, reprezentujaca interesy kapitalu panstwowego, ktory wyzysk, uprawiany dawniej przez kapital prywatny, zastapil totalnym niewolnictwem. Krasinski widzial w opisywanej przez siebie rewolucji po prostu "zmiane plemienia". Ale w "zmianie plemienia" tkwi przynajmniej pewna sprawiedliwosc dziejowa, podczas gdy w "republikach ludowych" zmienili sie tylko panowie: "plemie" jest w dalszym ciagu obdarte i glodne: pracuje po to, by niewielka klasa uprzywilejowanych mogla malpowac najgorsze wzory burzuazyjne.

Postalinowska opricznina wstepuje smialo w slady Skallonow i Stolypinow, aczkolwiek nie nalezaloby uchybiac pamieci tamtych, zestawiajac ich nazwiska z nazwiskami Cyrankiewiczow i Ochabow: mordowali w miare.

Cyrankiewicz i Ochab jednym Poznaniem pobili wszystkie rekordy Suworowa i Murawjewa. Nie wypuscili wprawdzie na ulice Poznania Kozakow, ale tylko dlatego ze przy pomocy czolgow i karabinow maszynowych mozna zgniesc kramole skuteczniej. Tortury sledztwa i szwindel procesow pokazowych dokonaja reszty.

Manifestacja poznanska, na ktora rezym komunistyczny odpowiedzial rzezia bezbronnych i niewinnych, takze kobiet i dzieci, nie byla rzecz jasna dzielem agentur obcych. W interesie agentur obcych nie lezy wywolywanie na obszarze kolonii sowieckich zamieszek, ktore moglyby doprowadzic do rewolucji, wojny domowej i z kolei wojny Rosji z Zachodem. Wprost przeciwnie: cala polityka Zachodu od smierci Stalina zmierza do tego, by w interesie "pokojowego wspolistnienia" "porzadek panowal w Sowietach". [...]

Mieczyslaw Grydzewski "Silva rerum"
Wiadomosci 30/538, Londyn, 22 lipca 1956.


* * *


Zdjecia ponizej oznaczone w podpisach "[1]" pochodza z ksiazki Pawla Machewicza Polski Rok 1956 (z roku 1993). Wedlug informacji zamieszczonej w tej ksiazce, zostaly wykonane wowczas w Poznaniu ukrytym obiektywem przez funkcjonariuszy UB wmieszanych w tlum i pochodza z Biura Ewidencji i Archiwum Urzedu Ochrony Panstwa, dzialajacego w Polsce po 1989 r.

Zdjecia ponizej oznaczone w podpisach "[2]" pochodza z ksiazki Poznanski czerwiec 1956 pod redakcja Jaroslawa Maciejewskiego i Zofii Trojanowiczowej ( z roku 1981).

Andrzej Kobos





Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod z haslem "Zadamy chleba" na Plac Stalina. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na Plac Stalina (dzis Plac Mickiewicza). [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na Plac Stalina. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na Plac Stalina. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na Plac Stalina. [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na Plac Stalina. [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na Plac Stalina.
(History of the 20th Century, London 1974)




Poznan, 28 czerwca 1956.
Robotnicy z zakladow pracy na peryferiach w dolaczaja do pochodu. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Demonstranci z transparentem "Precz z Ruskami / Demokracja". [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Wiec na Placu Stalina. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Samochod radiowo-propagandowy opanowany przez demonstrantow. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Przed budynkiem Miejskiej Rady Narodowej. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Demonstranci wchodza do budynku Miejskiej Rady Narodowej. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Demonstranci wypisuja hasla na scianie budynku Komitetu Wojewodzkiego PZPR.
"Mieszkania do wynajecia". [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Pochod na ulicy Kosciuszki. [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Tramwajarki z polska flaga w pochodzie na ulice Kochanowskiego. [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Barykada oblegajacych budynek Wojewodzkiego Urzedu Bezpieczenstwa przy ul. Kochanowskiego. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Barykada w oblegajacych budynek Wojewodzkiego Urzedu Bezpieczenstwa przy ul. Kochanowskiego. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Slady prob podpalenia butelkami z plonaca benzyna
budynku Wojewodzkiego Urzedu Bezpieczenstwa przy ul. Kochanowskiego. [1]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Czolgi wjezdzaja do miasta. [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Demonstranci uciekaja przed czolgami.
Napis na transparencie: "My chcemy chleba dla naszych dzieci". [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Czolg LWP zbratany z demonstrantami. [2]




Poznan, 28 czerwca 1956.
Czolg LWP zbratany z demonstrantami na rogu ulic Dabrowskiego i Mickiewicza. [2]




Poznan, 29 czerwca 1956.
Przed zdemolowanym budynkiem ZUS na rogu ul. Dabrowskiego i ul. Mickiewicza,
mieszczacym zagluszarke radiowa. [2]




Poznan, 29 czerwca 1956.
Zakrwawiony sztandar na Miedzynarodowych Targach Poznanskich. [2]




Poznan 1956: Polska jeszcze zyje.
Nebelspalter, Bern, Szwajcaria, 1956.




Bibliografia:
  1. Pawel Machewicz, Polski Rok 1956. Oficyna Wydawnicza Mowia Wieki, Warszawa 1993.
  2. Poznanski czerwiec 1956. Red. Jaroslaw Maciejewski i Zofia Trojanowiczowa. Wydawnictwo Poznanskie, Poznan 1981.




Teksty o podobnej tematyce zamieszczone w Zwojach:




Copyright © 1997-2006 Zwoje