Pierwotna, znacznie krotsza wersja tego tekstu, autorstwa Izabelli Wroblewskiej i Andrzeja Kobosa, zostala opublikowana w Panoramie Polskiej 45/1997 w Edmonton, AB, Canada.   (AMK)

---

KILKORO SLAWNYCH GDANSZCZAN

ANDRZEJ KOBOS

Gdyby zapytac przecietnego Polaka o najslawniejszego Gdanszczanina, odpowie prawdopodobnie: Lech Walesa (ur. 1943), byly Przewodniczacy NSZZ "Solidarnosc" i byly Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

W ciagu wiekow jednak, z Gdanskiem zwiazanych bylo wielu znanych ludzi. Oto kilkoro z nich.

• Jan Canaparius, opat rzymskiego klasztoru Benedyktynow, w 999 roku w swoim Zywocie Sw. Wojciecha po raz pierwszy wymienil nazwe "urbs Gyddanyzc" w odniesieniu do roku 997. Stad w 1997 roku obchodzono 1000-lecie miasta Gdanska.
  
  
  
• Jan Dantyszek (1485-1548), duchowny (biskup warminski), podroznik po Europie i Palestynie, dyplomata, posel krola Zygmunta I Starego do cesarza Karola V, ambasador Zygmunta I przy dworze cesarza Maksymiliana, humanista.

  Przede wszystkim poeta lacinski, autor najpierw poezji swawolnych i erotycznych a pozniej powaznych, glosnych w owym czasie, rozumnych i refleksyjnych elegii historyczno-politycznych i religijnych. Uwienczony przez cesarza Maksymiliana laurem poetyckim i szlachectwem.

  W druku pojawily sie m. in. Epitalamium na slub Zygmunta I z Barbara Zapolya (1512), wiersz o bitwie pod Orsza (1514), poemat o kongresie trzech krolow w Wiedniu (1515), obszerny wiersz o kleskach naszych czasow (1530; nawolujacy do zgody miedzy europejskimi panami i do podjecia wspolnej krucjaty przeciwko Turkom – jeden z pierwszych utworow antytureckiej literatury XVI w.), okolicznosciowe wiersze, epigramy i epitafia nagrobkowe.
  
  
  

  Epigram na ksiazke Kopernika

  Ras artes tenerts annts, studtosa iuventus... Ksztalc ty sie, zadna wiedzy mlodzi, w tych naukach, Ktore pomiarow ucza i tajemnic nieb, Wielka bowiem nagrode ten trud ci przyniesie: Droge do nieba wskaza ci karty tych ksiag. Jesli ogarnac mysla pragniesz te przestwory , Gdzie w przestrzenie bezmierne rozciaga sie swiat, I jakimi szlakami nieba gwiazdy kraza, Jakie sa ich przemiany, jaki wieczny bieg, Czemu ksiezyc pograza w mroku swego brata, Aten odmawia swiatla ksiezycowi znow, Jaki los przeznaczony jest przyszlym wypadkom, Jakie kleski narodom wrogie gwiazdy sla To wszystko gdy chcesz wiedziec, wpierw posiasc nauke Musisz, w ktora wprowadza cie dzialania liczb, A choc mysl ludzka, ktora z nieba sie wywodzi, Zblaka sie zbyt daleko od ojczyzny swej, To nauka ta zwolni ja od brzemion ziemskich I znowu ja w niebianski doprowadzi grod. Jan Dantyszek Z laciny przelozyl Edwin Jedrkiewicz Epigram ten powstal przed koncem czerwca 1541 r. i zamieszczony zostal na poczatku ksiazki Mikolaja Kopernika De laterribus et angulis triangulorum.

  
  
  Celnym dzielem Dantyszka jest poemat do Konstantego Alliopaga (1539; Alliopag to zlatynizowane nazwisko Knobelsdorfa), ktorego trescia sa moralne i zyciowe nauki i przestrogi, przeznaczone dla mlodzienca, ktorym Dantyszek sie opiekowal.

  Zamiast podpisywac sie tak jak jego ojciec i dziadek: Flachsbinde (piwowarzy) – poeta wolal byc znany jako Joannes Dantiscus, co oznacza "Gdanszczanin".
  
  
  

  
  
  Jan Dantyszek
  Rysunek Aleksandra Lessera wedlug dawnego drzeworytu.
  (Muzeum Narodowe w Warszawie)
  
  
  
• Jan Rybinski (1560-1621), syn husyty polskiego Jan Ryby z Barcina nad Notecia. W latach 1589-1592 pierwszy lektor jezyka polskiego w protestanckim Gimnazjum Akademickim w Gdansku. Znany liryczny poeta renesansowy, posiadal tytul "Poeta Regius Laureatus". W 1593 roku wydal Gesli roznorymnych ksiega I, zbior piesni wzorowanych na Kochanowskim i Horacym. Jedna z nich opisuje bol glowy, inne zawieraja piekne opisy Wisly, wiosny i zimy. Znamienna dla niektorych piesni Rybinskiego "melancolia" nadaje duzo uroku temu zbiorkowi, ktory nalezy do wybitniejszych pozycji liryki renesansowej w Polsce.
  
  

  Gesl trzynasta

  Turpe guidem dictu, sed si modo vera fatemur Vulgus amicitias utilitate probat. Sromota, kto odbiezy w zly raz przyjaciela, Gdyby mu mial byc w ten czas za ucieszyciela. Sromota sie wstecz cofac i krok zopakowac, Sromota w dno zawislej nawy nie ratowac. Sromota w przyjacielstwie przestawac z fortuna. W szczesciu trwac, a zaprzec sie, gdy sie szkody suna. Lecz juz, acz wstyd powiedziec (jednak prawde rzekszy), Kto dzis z wietszym pozytkiem, ten przyjaciel lepszy. Pierwsza piecza o zysku niz o poczciwosci, A wiara z plochym szczesciem rownej statecznosci; Ledwo bys dzis w tysiacu napadl na jednego, Co by cnote za myto kladl uczynku swego. Sama cnoty ozdoba, gdzie nie natkasz reki, Nic nie jest. a darmo byc dobrym juz przezdzieki. Ten dzis brat, z kim grosz idzie, nie groz, jedno dary, Gdy kogo ocz poprosisz, pojdziesz wzad, dmac w spary. Jan Rybinski Tekst wg: Jan Rybinski, Gesli roznorymnych ksiega I. Torun 1969.   Edycja jubileuszowa z fotokopia wydania z r. 1593.

  
  
  
  
• Jan Bernard (Giovanni Bernardo) Bonifacio, markiz Orii, wloski humanista, zalozyl w 1596 roku Biblioteke Gdanska. Ponoc tylko raz, i to z milosci do poezji Horacego, wypil wino. Jedyna jego slaboscia bylo kupowanie i gromadzenie ksiazek.
  
  
  
• Ambrozy (Ambrosius) Vermoellen, pierwszy producent likieru "Goldwasser". Vermollen, wygnany z Holandii pod koniec XVI wieku, przywiozl do Gdanska przepis na slodki likier z plywajacymi w nim platkami zlota. Otrzymal od gdanskich rajcow zezwolenie na produkcje tej wodki, ktora blyskawicznie zyskala sobie licznych amatorow. Powstala nawet legenda o "zlotej wodzie" z fontanny Neptuna na Dlugim Targu w Gdansku.

  W 1598 roku Vermoellen otrzymal obywatelstwo gdanskie a jego firma zaczela rozwijac sie znakomicie. Po smierci ojca, likierniczy interes przejeli synowie – Pieter i Ahrend. Wnuk Ambrozego – Salomon – byl ostatnim potomkiem rodu. Wowczas tajemnica produkcji likieru przeszla w rece rodziny Wed-Lingow, ktora zajmowala sie produkcja zlotej gdanskiej wodki az do 1945 roku.
  
  
  

• Wilhelm (Willem) Hondius (1597-1652), rytownik niderlandzki, od roku 1636 do smierci mieszkajacy w Gdansku. Nadworny rytownik krolow Wladyslawa IV i Jana Kazimierza. W latach 1636-1652 rytowal w Gdansku portrety polskich krolow, hetmanow, duchownych, magnatow, szlachty (nawet Bohdana Chmielnickiego) i burmistrzow Gdanska. Wyrytowal slynna mape Ukrainy Le Vasseur de Beauplana (Delineatio Generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina,1648), mala mape ziem Rzeczpospolitej Beauplana (1652), bardzo rzadka mape bagien Polesia Zwickera (1650), plany oblezenia Smolenska (1636), widok kolejki linowej na Biskupia Gore w Gdansku (1644) oraz widoki i sceny z kopalni soli w Wieliczce (1645) i duzy widok kolumny krola Zygmunta III w Warszawie (1646).
  
  
  
  
  Guillaume Le Vasseur de Beauplan:   Mapa generalna Ukrainy.
  Mapa sztychowana przez rytownika Wilhelma Hondiusa w Gdansku.
  1648 (stan trzeci), Gdansk. Miedzioryt kolorowany, 41 x 53 cm.
  (Kolekcja Tomasza Niewodniczanskiego, Bitburg)
  
  
  
• Jeremiasz (Jeremias) Falck (ur. 1609 w Gdansku – zm. 1677), znakomity, najwazniejszy rytownik polski XVII wieku. Zidentyfikowano okolo 500 jego sztychow. Podpisywal sie "Jeremias Falck Polonus" (choc wiele sztychow zostawil niepodpisanych). Uczen najpierw Wilhelma Hondiusa w Gdansku, a potem Bloemarta i Bosse’a w Paryzu. W latach 1646-1649 w Gdansku wykonal serie portretow patrycjuszy gdanskich. W latach 1650-1655 w Sztockholmie wyrytowal portrety szwedzkiej krolowej Krystyny, krola Karola Gustawa i polskich magnatow oraz strony tytulowe licznych ksiazek. Stworzyl swoj typ rytowanego portretu z polprofilu, w owalu. Od r. 1655 rytowal (m. in. sztychy rodzajowe i wedlug religijnych obrazow wielkich mistrzow flamadzkich i wloskich) w Amsterdamie posrod slynnych rytownikow holenderskich. (Amsterdam by wowczas glownym centrum rytownictwa i kartografii.) W latach 1658-1663 mieszkal w Hamburgu, pod koniec zycia znowu w Gdansku.
  
  
  
  
  Jeremias Falck:   Portret Jerzego Ossolinskiego
  w/g obrazu Bratlomieja Strobla.
  pol. XVII w., Gdansk. Wydawca Jerzy Förster.
  Miedzioryt, 30.8 x 20.5 cm.
  (Kolekcja Tomasza Niewodniczanskiego, Bitburg)
  
  
  
• Jerzy (Georg) Förster, wydawca ksiazek w Gdansku (a takze Warszawie) w latach 1640-1660. Wydal m. in. (po lacinie): "Roczniki Stanislawa Orzechowskiego z Zywotem Piotra Kmity" (Gdansk, 1643), z alegorycznym sztychem muzy Klio na stronie tytulowej; Jana Dymitra Solikowskiego "Komentarze o smierci Zygmunta Augusta" (Gdansk, 1647), z portretami Henryka Walezego, Stefana Batorego i Zygmunta III sztychowanymi przez Jeremiasza Falcka na okladce; "Mowy" Jerzego Ossolinskiego (Gdansk, 1647); "Polonia" Szymona Starowolskiego (Gdansk, 1652), z alegorycznym sztychem kobiety-Polski Falcka, Andrzeja Maksymiliana Fredry "Sprawy polskie za Henryka Walezego" (Gdansk, 1652, 1660), z widokiem obrad Sejmu Falcka; "Historie Meki Panskiej" Stanislawa Albrychta Radziwilla (Warszawa, 1655). W latach 1652-1654 wydal w Gdansku obszerny cykl miedziorytniczych portretow magnatow polskich wyrytowanych przez Jeremiasza Falcka.
  
  

  Stanislaw Orzechowski: Annales Stanislai Orichovii Okszi... Jerzy Förster, Gdansk 1643.	Andrzej Maksymilian Fredro: Scriptorum seu Togae & Belli Notationum... Jerzy Förster, Gdansk 1660.
  (Kolekcja Tomasza Niewodniczanskiego, Bitburg)

  
  
  
• Daniel Schwabe, gdanski lekarz, dokonal w 1635 roku pierwszej w historii medycyny udanej operacji zoladka. Schwabe zoperowal wtedy jednego z przyjaciol krola Wladyslawa IV, ktory, popisujac sie przed kompanionami swoimi magicznymi zdolnosciami, polknal niechcacy noz.
  
  
  
• Jan Heweliusz (1611-1687), po Mikolaju Koperniku najslynniejszy astronom dawnej Rzeczypospolitej.

  Przed rozpoczeciem kariery astronoma dal sie poznac jako niezrownany piwowar, warzac w odziedziczonym po ojcu browarze piwo zwane jopejskim. Dzis jeszcze w Gdansku produkowane jest piwo o nazwie "Heweliusz", niskogazowane, o cierpkim i wyrazistym smaku
  
  
  

  
  
  Daniel Schultz:   Jan Heweliusz.
  Gdansk, 1677, olej na plotnie, 125 x 103 cm.
  (Biblioteka Gdanska Polskiej Akademii Nauk)
  
  Jan Heweliusz konstruowal instrumenty astronomiczne, teleskopy, zegary wahadlowe, sruby mikrometryczne. W 1640 r. stworzyl w Gdansku najlepsze wowczas w Europie obserwatorium astronomiczne, ktore potem opisal i zilustrowal w dziele Machinae coelestis pars prior, Gdansk 1673 i Machinae coelestis pars posterior, Gdansk 1679. Obserwatorium Heweliusza wraz z trzema jego domami, doszczetnie splonelo w 1679 roku, przy czym Heweliusz ulegl poparzeniom.
  
  
  
  
  Mapa powierzchni Ksiezyca.
  Jan Heweliusz (Johannes Hevelius):   Selenographia> sive Lunae Descriptio, Gdansk, 1647.
  Miedzioryt, 46 x 56 cm.
  
  Heweliusz prowadzil pomiary deklinacji ziemskiej i jej zmian. Najwieksze i najwazniejsze dzielo zadedykowal swojemu miastu. Byl to pierwszy w kartografii naukowej topograficzny atlas Ksiezyca Selenographia z 1647 r. Heweliusz stworzyl nowoczesna selenografie; wyniki jego obserwacji powierzchni ksiezyca aktualne byly przez nastepne 200 lat. Nazwy, ktore nadal kilku kraterom i lancuchom gorskim na Ksiezycu uzywane sa do dzisiaj. Atlas Ksiezyca Heweliusza nie tylko obalil dawne poglady o budowie Ksiezyca, ale w znacznym stopniu utorowal droge pozniejszym badaniom astronomicznym. Przy pomocy swoich teleskopow, z ktorych najwiekszy mial 4 m dlugosci i 50-krotne powiekszenie, Heweliusz obserwowal rowniez gwiazdy stale i komety. Odkryl liczne komety i siedem gwiazdozbiorow, z ktorych jeden, zlozony z siedmiu gwiazd, pomiedzy konstelacjami Orla, Strzelca, Antoniusza i Wezownika, nazwal w r. 1683 po odsieczy wiedenskiej "Scutum Sobiescianum" – "Tarcza Sobieskiego". Prowadzil rozlegla korespondencje z niemal wszystkimi europejskimi astronomami.
  
  
  
  
  "Scutum Sobiescianum".
  Johannes Hevelius:   Firnamentum Sobiescianum sive Uranografia, Gdansk, 1690.
  Miedzioryt, 10 x 15 cm.
  
  Badania Heweliusza wspieral krol Jan Kazimierz i nadal mu przywilej na drukarnie. W roku 1677 krol Jan Sobieski przyznal mu pensje w wysokosci 1000 florenow rocznie, w roku 1678 zwolnil od placenia podatkow z browarow, a po pozarze w r. 1679 sfinansowal mu powtorne urzadzenie obserwatorium. Dwie inne ksiazki z wynikami obserwacji Heweliusza wydala, z pomoca krola Jana III, wdowa po astronomie, Elzbieta Koopmann.
  
  
  
• Elzbieta Koopmann, druga zona Jana Heweliusza, towarzyszyla mu w obserwacjach astronomicznych i zyskala miano "pierwszej damy badajacej ciala niebieskie." Po smierci Heweliusza wydala w Gdansku w 1690 roku jego katalog gwiazd Prodomus Astronomiae ("Wprowadzenie do Astronomii"), ktory wyliczal 1 564 gwiazd, ulozonych alfabetycznie wedlug nazw konstelacji i wielkosci gwiazdowych. Na frontyspisie ksiazki przedstawieni sa: Heweliusz, Ptolemeusz i Tycho de Brahe – siedzacy wokol stolu z Urania – muza Astronomii – w srodku. Druga ksiazka Heweliusza wydana przez nia takze w roku 1690 byla Firnamentum Sobiescianum sive Uranografia.
  
  
  
  
  "Scutum Sobiescianum". Johannes Hevelius, Godfried Kirch:   Gladii Electorales Saxonici, Wenecja, 1740.
  Miedzioryt, 10 x 15 cm.
  
  
  
• Gabriel Daniel Fahrenheit (1686-1736) stracil rodzicow w tajemniczych okolicznosciach w 1701 r. Osieroconego Gabriela Daniela wyslano do Amsterdamu, by tam ksztalcil sie na kupca; on jednak wolal poswiecic sie nauce. Fahrenheit skonstruowal m. in. termometr wypelniony rtecia (w miejsce alkoholu). Jako punkt zerowy skali – nazwanej skala Fahrenheita – przyjal najnizsza temperature obserwowana w Gdansku w 1709 roku.
  
  
  
• Daniel Gralath jako pierwszy w swiecie napisal rozprawe naukowa o historii elektrycznosci oraz zalozyl w 1743 roku pierwsza na ziemiach polskich organizacje naukowa "Societas Physicae Experimentalis". Jako Gdanskie Towarzystwo Przyrodnicze, otrzymalo w 1756 r. od Augusta III zatwierdzenie Statutu i tytul Krolewskiego Towarzystwa Naukowego. Przetrwalo do drugiej wojny swiatowej.
  
  
  
• Jan (Johann) Forster (1729-1798), przyrodnik, wraz z osiemnastoletnim synem Jerzym (Georgiem) (1754-1794), wzial udzial w (drugiej) wyprawie dookola swiata Jamesa Cooka w latach 1772-1775. Po ich powrocie, niezwykle znaleziska z podrozy staly sie ozdoba kolekcji Towarzystwa Przyrodniczego w Gdansku. Z podrozy tej napisali wspolnie ksiazke z zakresu geografii i botaniki. Jan od 1780 r. byl profesorem w Halle w Saksonii.
  
  
  
• Daniel Chodowiecki (1726-1801) slawny malarz, rysownik i rytownik urodzony w Gdansku. Poczatkowo praktykowal jako kupiec w Gdansku i Berlinie. Od 1754 roku poswiecil sie wylacznie rysunkowi i malarstwu. Zwrocil na siebie uwage berlinskiej Akademii Umiejetnosci, ktora zlecila mu wykonanie ilustracji do swojego kalendarza. W 1797 roku zostal mianowany dyrektorem Akademii Sztuk Pieknych w Berlinie. Chodowiecki zyskal pelne uznanie wspolczesnych; nie bylo niemal wowczas artystycznego wydawnictwa, w ktorym nie zamieszczono by jego rysunkow lub sztychow. Liczba jego sztychow wynosi ponad 2000. Dla zywosci i humoru z jakimi przedstawial figury ludzi swego czasu, uchodzi on za tworce odrebnego kierunku mieszczanskiego malarstwa rodzajowego. Jego sztychy posiadaja ogromne znaczenie dla poznania obyczajow w Polsce XVIII wieku, ktorej osobistosci i typy ze swiata szlacheckiego przedstawil niezwykle trafnie. Wykonal tez 108 rysunkow piorkiem ilustrujacych jego pozniejsza podroz do Gdanska.
  
  
  
  
  Daniel Chodowiecki:   Z cyklu grafik z historii Polski.
  1797, Berlin. Miedzioryt, 7 x 5.5 cm.
  (Kolekcja Tomasza Niewodniczanskiego, Bitburg)
  
  
  
• Gotfryd Ernest Groddeck (1762-1825), gdanski filolog, autor pierwszego w Europie syntetycznego podrecznika literatury greckiej (1811) i rozpraw o kulturze antycznej. Byl nauczycielem i wychowawca ksiazat Czartoryskich w Pulawach oraz Adama Mickiewicza na Uniwersytecie Wilenskim, gdzie byl profesorem od 1804 r. Byl tez czlonkiem warszawskiego Towarzystwa Przyjaciol Nauk.
  
  
  
• Anna Schopenhauer, matka Arthura (1788-1860), wybitnego filozofa pesymizmu. Zajmowala sie praca literacka. Napisala m. in. autobiograficzna ksiazke Gdanskie wspomnienia mlodosci. Po smierci meza, Anna Schopenhauer z rodzina przeniosla sie w 1793 r. z Gdanska do Weimaru, nie mogac pogodzic sie z anektowaniem miasta przez Prusy.
  
  
  
• Stanislaw Przybyszewski (1868-1927), czolowy mlodopolski pisarz i dramaturg, nie mogac wyzyc z literatury, przyjechal w 1920 roku do Gdanska i zostal urzednikiem w dyrekcji kolei. Przybyszewski byl jednym z zalozycieli Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w przedwojennym Wolnym Miescie Gdansku.
  
  
  
• Henryk Sucharski (1898-1946). Major. Syn chlopa spod Tarnowa. Oficer wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku, kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari. Od wrzesnia 1938 r. dowodca polskiej zalogi na Westerplatte. W dniach 1-7 wrzesnia 1939 dowodca bohaterskiej obrony Westerplatte; jego dzielnym zastepca byl kpt. Franciszek Dabrowski. Lata wojny mjr Sucharski spedzil w niemieckiej niewoli, potem przez krotko byl dowodca 6 Baonu w Dywizji Karpackiej II Korpusu. Zmarl we Wloszech 30 sierpnia 1946. W nekrologu nazwano go "jednym z najlepszych synow Rzeczpospolitej".

  Moment zdawania Westerplatte po honorowej kapitulacji (w/g Melchiora Wankowicza Westerplatte):

  "Bunkier Nr. 5 – grob calej zalogi; tu zginal wierny Klita; major Sucharski salutuje i z oczu jego staczaja sie lzy."

  
  
• Günter Grass, wybitny wspolczesny pisarz, poeta i dramaturg niemiecki, laureat literackiej Nagrody Nobla w roku 1999, urodzil sie w 1927 roku we Gdansku-Wrzeszczu, w domu przy ul. Lelewela 13 – jak to okreslil – w "koszmarnej czynszowce." (Dom ten stoi nadal i od tamtych czasow niewiele sie zmienil). Grass od lat uchodzi za glos pokolenia Niemcow, ktore wychowalo sie erze nazistowskiej i przetrwalo wojne; traktuje o problemie ich zbiorowej pamieci (w sposob nie zawsze latwy do  zaakceptowania).

  W Gdansku toczy sie wiekszosc akcji najslynniejszej powiesci Grassa pt. Blaszany bebenek (1959). Powiesc, oparta na przezyciach osobistych, opisuje polsko-niemiecki dualizm w przedwojennym Gdansku, postepujaca nazifikacje przecietnej rodziny, okropnosci wojny, wkroczenie Rosjan w 1945 roku, a w koncu atmosfere cudu gospodarczego w Niemczech Zachodnich lat 1950.
  
  
  

• Stefan Chwin, ur. 1949, prozaik i eseista. Autor znakomitej powiesci Hanemann (1995), w ktorej opowiada o losach Wolnego Miasta Gdanska w latach 1930., podczas wojny i po niej, pod polska komunistyczna administracja. Lecz glownymi motywami sa ludzkie zwatpienie egzystencjalne, istota samobojstwa. Nade wszystko jednak swiat rzeczy, ktore gina w pozarach, tona, przechodza w obce rece, staja sie symbolami pustki i opuszczenia, obcosci swiata i niepowrotnosci przeszlosci.

  W pierwszej swej powiesci Historia pewnego zartu (1991), Chwin, rekonstruujac spojrzenie dziecka, przedstawial swoje dziecinstwo jako proces odkrywania kolejnych warstw czasu, ktore utworzyly gdanski palimpsest roznych kultur i wspomnien o hitleryzmie i stalinizmie.

  Zwatpienie, zagarniajace calosc istnienia, jest glownym motywem powiesci Esther (1999), . W cierpieniu doswiadczamy nie tylko wartosci zycia, lecz takze dotkniecia nicosci. Powiesc te dominuje nieoczywistosc istnienia.

  Zloty Pelikan (2003) jest wspolczesna powiescia, rodzajem legendy wzorowanej na sredniowiecznej opowiesci. Jak w innych swych powiesciach, Chwin snuje rozwazania o samobojstwie i kondycji moralnej wspolczesnego czlowieka.

Copyright © 1997-2005 Zwoje