ADAM   CZERNIAWSKI









Jan Vermeer:   Widok Delft, 1660–1661,
olej na plotnie, 98.5 cm x 117.5 cm.
Mauritshus, The Hague.




WIDOK DELFT

H. K.


1

W Hadze jest widok Delft
W Hadze jest perspektywa Delft
wystarczy wspiac sie na pietro Mauritshuis
by ujrzec Delft
panoramy nie przeslania wzgorze
nie przeslania kasztan rozlozysty

Teraz urbanistyka betonu stali szkla
zakryla mi widok Delft
uczciwi obywatele maja dach nad glowa
dzieci maja hustawki w ogrodach i baseny ryb
ale widok rudawej cegly Delft
ale widok ocienionych kanalikow Delft
jest zakryty
w Palacu Pokoju w salach muzeum
odciety jestem od tych
barek przycumowanych
mostkow zwodzonych
dzieci w kryzach
kobiet w sabotach


2

Mial wielkie szczescie ze ujrzal Delft
moze nawet i dzis wystarczy bilet drugiej klasy
ale aby widok takze utrwalic nie tylko w pamieci
potrzebny byl ktos kto zyl w roku 1657
kto albo miasto od dziecka znal
albo przyjechawszy z daleka za interesami
szedl spacerkiem piaszczystym nadbrzezem kanalu
szedl po prawej majac mury wiezyczki miasta
szedl gdy dopisywala pogoda
poprzedniego dnia bylo parno lecz w nocy
spadl deszcz bily pioruny
dlatego teraz w chlodniejszym powietrzu
obloki przelatuja szybko po czystym niebie
czasem sa to nawet chmury ciemniejsze gradowe
i wlasnie w ten dzien
taki jest widok Delft
tylko niektore domy rozswietlone sloncem
mury miejscami szare przygaszone


3

Wiele rzeczy kochalem
jezyk ktory ukladal sie w strofy
lament klawikordu
podroz pociagiem miedzynarodowym widok
zalesionych gor nad woda
pozadalem jasnego ciala kelnerki w Delft
pilem ciemne piwo
przez szklo sprawdzalem fakture obrazow


4

Sa to skladniki najprostsze
woda cegly obloki swiatlo slonca
grupki kobiet mezczyzn malych dzieci
zbyteczna jest interpretacja alegoryczna
niepotrzebne szczegoly biograficzne
zagadkowe historyczne tlo
ustroj spoleczny i stan gospodarki
Nie wiem kim byla jego zona
nie wiem kto go uczyl klasc farby na plotno
nie wiem dlaczego znalazl sie w Delft
w dzien nieco zachmurzony
czy to byl przypadek
nagle wezwanie w strony odlegle
czy tez wynik z premedytacja podjetego zadania
obowiazku obywatelskiego zamowienia
cechu jubilerow
i nie o to chodzi


5

Dzis widok miasta przeslonila
niespodziewana mgla pociag sie spoznil
bylo juz ciemno bladzilem i czas tracilem
nikt nie znal mojego jezyka
przeszla bezpowrotnie odpowiednia chwila


6

Mozna to nazwac doskonalym aktem plciowym
paradoksem Grellinga
zeby temu ktory brunatnych murow
ktory sloncem oswieconych dachowek
ktory wody z barkami
w dzien wietrzny wiosenny nie widzial
dac pojecie wygladu Delft
nie przeslonietego siecia wysokiego napiecia
nie przeslonietego nawet wytwornia lsniacych fajansow


7

Zobaczylem Delft
dlugo czekalem na te chwile
dni schodzily i lata
czytalem madre ksiazki
corce opowiadalem dzieje Babilonu
z synem dyskutowalem nieskonczonosc czasu
spieralem sie z zona o kolor tapety
placilem rachunki
zamykalem okna
otwieralem drzwi
jadlem obiad kaszlalem
lecz ciagle wierzylem ze ujrze Delft
nie we snie nie na pocztowce nie na ekranie
ze ujrze wiezyczki fortyfikacyjne
odbite w lekko sfalowanej wodzie
widzialem Delft
mam w oczach Delft
zobaczylem Delft
opisze Delft


8

W parku miejskim pala liscie
kasztany przesloniete niebieskawym dymem
do stawu przy ktorym bawia sie dzieci
pikuje kaczka
elipse lotu hamuja pletwy
trzepot skrzydel
teraz nieruchoma lekko unosi sfalowana woda


1967

Adam Czerniawski






Teksty Adama Czerniawskiego zamieszczone w Zwojach:



Copyright © 1997-2005 Zwoje