KL Auschwitz-Birkenau, 27 stycznia 2005 roku
TU BYLO PIEKLO NA ZIEMI
ALEKSANDER KWASNIEWSKI
Wielce Szanowni Wiezniowie Obozu Auschwitz-Birkenau,
Wielce Szanowni Wyzwoliciele tego Obozu,
Przedstawiciele Delegacji 46 Panstw, ktore uczestnicza w dzisiejszych obchodach,
Panie i Panowie
oraz Wszyscy, ktorzy ogladacie to wydarzenie na ekranach telewizorow,
Jestesmy w miejscu, w ktorym zadne slowa nie sa w stanie
oddac calej przerazajacej prawdy o niegodziwosciach, ktore tutaj popelniono.
Ale my musimy mowic, pamietac, krzyczec: tu bylo pieklo na Ziemi. Tutaj
ponizenie, strach, bol, cierpienie, smierc – byly codziennoscia.
Potwornosc tej zbrodni przygniata. Hitlerowskie "fabryki smierci"
zostaly na chlodno zaplanowane. Subordynowani oprawcy z zapalem wypelniali
swe zadania, aby krematoryjne kominy mogly nieustannie dymic. Wciaz nie
mozemy zapomniec, ze to "ludzie ludziom zgotowali ten los". Nigdy
nie wolno nam sie z tym pogodzic!
Kres torow kolejowych w Auschwitz-Birkenau.
( fot. Andrzej Kobos)
To miejsce pokazuje w straszliwej pelni, czym byl nazizm. Minely zaledwie dwa miesiace od dojscia Hitlera do wladzy, gdy pierwsi wiezniowie zostali osadzeni w obozie w Dachau. Krotko po agresji na Polske, z rozkazu Himmlera, powstal Konzentrationslager Auschwitz. Juz w czerwcu 1940 roku skierowano tu pierwszy transport polskich wiezniow politycznych. W poczatkowym roku istnienia Auschwitz za drutami tego obozu cierpialo 17 000 Polakow. Jeszcze wiecej uwieziono w kolejnych latach okupacji. Byly wsrod nich tak znakomite postacie, jak Tadeusz Borowski, Seweryna Szmaglewska, Bronislaw Czech, Xawery Dunikowski, Jozef Cyrankiewicz, Wladyslaw Bartoszewski, Tadeusz Holuj, Stefan Jaracz, Jozef Szajna czy August Kowalczyk.
Od roku 1941 groze Auschwitz poznalo wiele narodow. Transporty zaczely przybywac z calej okupowanej Europy. We wspolnocie cierpienia, naznaczonej obozowymi pasiakami, znalezli sie ludzie roznych krajow, jezykow i religii. Losem wiekszosci z nich stala sie smierc. Auschwitz jest wielkim europejskim cmentarzyskiem, ogarniajacym prochy poltora miliona ludzi 25 narodowosci.
Szczegolnie straszliwy los stal sie udzialem Zydow. Auschwitz-Birkenau to symbol Shoah, ludobojstwa popelnionego przez hitlerowcow na narodzie zydowskim. Tu byl najwiekszy oboz zaglady – stworzony specjalnie po to, aby zabijac. Masowo, na skale przemyslowa, skrupulatnie. Wraz z innymi "kombinatami smierci" w Belzcu, w Chelmnie nad Nerem, na Majdanku, w Sobiborze i w Treblince – stanowil dowod, jak rozlegla byla to zbrodnia. W latach wojny hitlerowcy wymordowali szesc milionow Zydow, z czego polowa zginela w obozach. Calkowita eksterminacja miala takze spotkac spolecznosc romska. To koszmarna, wstrzasajaca karta w historii Europy.
Ze scisnietym sercem, pelni bolu, skladamy dzis wspolnie hold wszystkim zamordowanym w Auschwitz, wszystkim ofiarom hitlerowskiej zbrodni. Dla nas, Polakow, to miejsce szczegolnej refleksji. Myslimy o martyrologii, ale i niezlomnosci naszego narodu, ktory zmagal sie z najezdzca od pierwszego do ostatniego dnia wojny. Myslimy o cierpieniach naszych bliznich. O szczegolnych wieziach laczacych nas z narodem zydowskim.
Zgotowany przez hitlerowcow Shoah byl kresem swiata, jaki na tych ziemiach stworzyli Polacy i Zydzi we wzajemnej koegzystencji. Spolecznosc zydowska zamieszkiwala tu od osmiuset lat, znajdujac w Polsce klimat wolnosci i tolerancji. Wiele pokolen polskich Zydow stworzylo wspanialy dorobek duchowy, kulturalny, gospodarczy – i wnioslo wielki wklad w nasze wspolne dzieje, czerpiac zarazem z polskich wplywow i doswiadczen. Obrazowac to bedzie Muzeum Historii Zydow Polskich, jakie powstaje w Warszawie.
Ten dzien to dobra okazja, aby wspomniec o ludziach wielkiego
ducha, polskich bohaterach, ktorzy w czasie okrutnej wojny dawali przyklady
odwagi i solidarnosci z narodem zydowskim. O dzialaczach Rady Pomocy Zydom
"Zegota"; o Irenie Sendlerowej, ktora ocalila zycie tysiacom
zydowskich dzieci; o Janie Karskim, ktory pierwszy przekazal panstwom
koalicji antyhitlerowskiej informacje o Shoah; czy o Henryku Slawiku, nazywanym
polskim Wallenbergiem, ktorego dzialalnosc uchronila przed nazistowska
maszyna zbrodni kilkanascie tysiecy Zydow.
Prezydent Aleksander Kwasniewski przemawiajacy w Auschwitz-Birkenau, 27 stycznia 2005.
( fot. Andrzej Kobos)
Panie i Panowie !
Oboz Auschwitz-Birkenau 27 stycznia 1945 roku wyzwolily wojska radzieckie. Sa tu pomiedzy nami przedstawiciele wyzwolicieli – ci, ktorzy przyniesli wiezniom ocalenie i odslonili przed swiatem oswiecimska gehenne. Mialem honor wreczyc im dzisiaj wysokie polskie odznaczenia. Z glebokim szacunkiem dla ofiary zolnierskiego poswiecenia i krwi, Polska czci wszystkich walczacych, wszystkich bohatersko poleglych, ktorzy w szeregach Armii Czerwonej oswobodzili nasza ojczyzne spod hitlerowskiej okupacji.
Pamietamy o ogromnym wkladzie Rosjan i innych narodow Zwiazku Radzieckiego w zwyciestwo nad nazizmem. Pamietamy, ze wlasnie na froncie wschodnim w wielkim stopniu rozstrzygnely sie losy drugiej wojny swiatowej; ze to Armia Czerwona zdobyla Berlin. Dwadziescia milionow zabitych – zolnierzy poleglych w boju i cywilow zgladzonych przez hitlerowcow – bylo straszliwa cena, jaka narody Zwiazku Radzieckiego zaplacily za to historyczne zwyciestwo. Wspolnie pochylamy glowy przed ich ofiara.
Pamietamy o tych, ktorzy przezyli pieklo obozu i do dzisiaj zmagaja sie ze skutkami doznanych cierpien, chorobami, a czesto takze bieda i samotnoscia. To wlasnie dla nich pod haslem "Nie zostaniecie sami!", Fundacja Polsko-Niemieckie "Pojednanie" i stowarzyszenia poszkodowanych w ubieglym roku powolaly do zycia Polska Unie Ofiar Nazizmu. Wierze, ze dzialalnosc tej nowej organizacji bedzie dobrze sluzyla potrzebom humanitarnym, socjalnym i medycznym zyjacych ofiar nazizmu.
Auschwitz-Birkenau ostrzega. To miejsce jest straszna prawda o najglebszym upadku czlowieczenstwa. Musimy znalezc w sobie sily, aby sie z ta prawda zmierzyc. Musimy na zawsze o niej pamietac. Nasza powinnoscia jest przekazac to przerazajace memento przyszlym pokoleniom. Wlasnie dlatego haniebne proby falszowania historii, tak zwane klamstwo oswiecimskie, sa potepiane i karane we wszystkich cywilizowanych krajach. Musimy uczynic wszystko, aby potwornosc, ktorej symbolem jest Auschwitz-Birkenau, juz nigdy wiecej nie mogla sie zdarzyc w dziejach swiata.
Sa dzisiaj wsrod nas swiadkowie wydarzen sprzed 60 lat. Kiedy patrze na Was, odczuwam glebokie wzruszenie, podziw i szacunek. Wiem, ze to wlasnie Wy, straznicy tej bolesnej pamieci, jak nikt inny znacie wartosc i potrzebe pokoju, pojednania, przebaczenia. I to od Was najwiecej nauczyc sie moga nastepne pokolenia – mlodzi ludzie budujacy zjednoczona Europe i lepsza przyszlosc naszego globu.
Niech dzisiaj, z tego miejsca, rozlegnie sie nasze wspolne wolanie
o swiat bez nienawisci i pogardy, bez rasizmu, antysemityzmu, ksenofobii, o
swiat, w ktorym slowo czlowiek zawsze bedzie brzmialo dumnie, slowo czlowiek zawsze bedzie brzmialo
dumnie.
| 
|
| Plakietka upamietniajaca 60-lecie wyzwolenia obozu smierci
Auschwitz-Birkenau, 2005. Awers i revers. Pewter, 50 x 65 mm. | |
Tekst na podstawie broszurki z tekstami wystapien (w jezyku polskim), ktora wreczano przed rozpoczeciem uroczystosci w Auschwitz-Birkenau.
Pelny poczatkowy zwrot Prezydenta "Wielce Szanowni...", jak rowniez powtorzenie ostatniego zwrotu tekstu, zostaly spisane z nagrania przez TVP.
Tytul pochodzi od redakcji Zwojow.
