Piękne krótkie opowiadanie znanego poety i eseisty Krzysztofa Lisowskiego odnoszące się do Czesława Miłosza, który zmarł 14 sierpnia 2004 r.   (AMK)





SZAMAN





KRZYSZTOF LISOWSKI



Szaman jest coraz słabszy, długo leży w łóżku, myśli, dyktuje, śni, krząta się po mieszkaniu. Opuszczają go zmysły – prawie już nie widzi, ledwie słyszy. Musi obejść się bez muzyki. Świat zewnętrzny brzmi coraz słabiej, człowiek wewnętrzny ogromnieje, ale jest zamazany – chwile jasności, czyste obrazy przychodzą rzadko, mieszają się historie, przeżył wszak tak wiele, wiele przeczytał, zasłyszał.

Jest naszym szamanem, może ostatnim, który pośredniczy między ziemią i światem duchów, który każe unosić wysoko głowy i patrzeć na przemianę obłoków, i dostrzegać w nich kształt, sens, przesłanie.

Przeciwnicy szamana uważają, że za długo żyje, że niepotrzebnie zatrzymuje uwagę ludzi na rzeczach niepraktycznych, że coraz słabszym głosem nakazuje odwracać się od zgiełku świata.

Uczniowie widzą w nim mistrza, bogatego i może gniewliwego, którego nauki nikt nie jest w stanie już teraz ogarnąć. Boją się pustki po jego odejściu, choć wiedzą, że pustka, kręgi na wodzie, ślad w powietrzu zacierają się i przemijają. Chcieliby coś dla niego zrobić, ale jak pomóc, jak odwrócić bieg rzeczy, jak umocnić ciało?

To jest niemożliwe – mówią. Ci, którzy wierzą, myślą, że i tak ten stan, strumień piękna, trwa, płynie dostatecznie długo, aby jego nauka przetrwała. Aby słowo wskazywało na siebie samo i jednocześnie odsyłało do spraw większych, utrwalało chwałę, zabiegało o uwagę wtajemniczonych i profanów. Ci ostatni mogą się od szamana wiele nauczyć, choć powierzchowne poznawanie jego myśli prowadzi na manowce. Jeśli przyjmą błąd, nie poznają prawdy, jeśli nie otworzą się, będzie im zamknięte i niedozwolone.

Jest lato. Rzuca chleb ptakom. Powoli staje się oceanem, który jest rybą i wodą, piaskiem i burzą, światłem i nocą. Nareszcie jednym, całością, początkiem.


Krzysztof Lisowski
2002 – 14 sierpnia 2004 r.



Rzeczpospolita – Plus-Minus 38, 18 września 2004.








Copyright © 1997-2004 Zwoje