WALDEMAR KONTEWICZ

Z KANADY

Do poezji Czesława Miłosza

Iwonie Wprowadziłaś się na dobre Grudniową Nocą 1981 roku Na półki mojej biblioteki Pomiędzy Źdźbła Trawy Walta Withmana I Ziemię Jałową Thomasa Stearns Eliota Usiadłaś zmęczona podróżami: Z Szetejn do Wilna Z Krakowa do Paryża Z San Francisco do Sztokholmu Kucnęłaś w malutkim Jednorożcu Za kopcącym trociniakiem I recytowałaś Campo di Fiori Sewkowi Rudzie z Izraela Żydowi który przedziwnie Albo też i przekornie pokochał Mickiewicza i Kochanowskiego (Zresztą Sewek mógłby ci Opowiedzieć jeszcze O pewnym doktorze I jego dzieciach Które odważnie walczyły o życie Niczym mnich Giordano o prawdę Albo żydowscy bojowcy O honorową śmierć w Warszawie) Napisałaś Poema Naiwne Po to by moja dwudziestoletnia córka Wychowana w Kanadzie Zrozumiała iż bliżej nieznany język Był etiudą i nokturnem Granym dla jej czułego serca Zamieszkałaś w Toronto na stałe: Al Purdy – tutejszy bard słowa – Napotkał twój Realizm W ultraliberalnym The New Yorker I z miejsca zaproponował ci Realizm 2 A ja stałem się oniemiałym pośrednikiem W waszym lirycznym zachwycie nad Holenderskim malarstwem Wybrałaś sobie Drugą Przestrzeń Zmęczona sędziwa metafizyczna Schowałaś się na Skałce (Może i sama tego nie chciałaś Ale TY musisz wiecznie trwać) Leciałem do Ciebie z Toronto A potem jechałem krakowskim tramwajem Z moją największą miłością I z tomem który To zamknęłaś Tam Na stronach najwdzięczniejszych Toronto, listopad 2004

Penetanguishene

Kto zna geograficzne współrzędne miasteczka Penetanguishene nad zatoką Georgian Bay pępowiny jeziora Huron? Pewnie Stwórca bawiący się w szkolarza, może jeszcze kilka wiewiórek krzątających się w około orzecha angielskiego i dostojny łoś na drodze który spotyka Manitou Irokezów Zna też kartezjańskie Principia krzyż na miejscowej Notre Dame spocony każdej jesieni pandemonium kolorowych pożarów kanadyjskich klonów Pastelową gorączkę ostudzi dopiero pierwszy śnieg i mróz nadchodzący znad Hudson Bay Kiedy grudniowym wieczorem staniesz w punkcie przecięcia iksa z igrekiem nad Penetanguishene usłyszysz niezdecydowane jezioro Huron które będzie wahało się pomiędzy lodem a wodą Pamiętaj nie odchodź za wcześnie! o północy skrzypce Yehudi Menuhina zagrają francuską symfonię Etienne Brule dla trampów hulaków Indian i wrażliwców I nieważne że się trzęsiesz z zimna Jezioro Huron waha się pomiędzy klonem a jego cieniem Irokezem a Ojibway lodem a wodą

Powódź w Penetanguishene

W Penetanguishene tamtego lata lało jak z cebra Jezioro Huron powiększyło swoje podwodne salony o pola kukurydzy, pszenicy, zagon sałaty i grządkę marchewki której nać bujała unissono z zielonymi glonami jeziora Księżyc niczym niegrzeczny uczeń mazał białą plamę na czarnej tablicy nieba a sowa jak okoń bezszelestnie wkradała się przez srebrną dziurę na podwodne łowy W końcu słońce wyskoczyło z wielkiego morza niczym plażowa piłka i zapaliło w każdym nadzieję Okazało się jednak że z cmentarza – tuż obok katedry Notre Dame – zniknął jednoskrzydły Anioł Podobno ktoś widział Zwierzchność Niebieską pędzącą na Pegazie wprost do Europy i to tak szybko że podkowy ledwie dotykały wody a za skrzydłem fruwały po świecie klonowe liście Inwalida Archanioł galopował na pola Flandrii gdzie kapral John W. z Penetanguishene utonął w powodzi kartaczy i pocisków I Wojny Dziś stare duchy z Toronto, Montrealu, Winnipeg – zwyczajnie jak ludzie – wsłuchują się w echo pieśni o czerwonych makach i pływają w powodzi kanadyjskiej krwi opłukującej białą palisadę krzyży

Kleinburg

Pamięci Alfreda Purdy, 1918-2000 Nie napisany wiersz w 2000 Wielki Piątek przez kanadyjskiego Szekspira Al Purdy mógłby mieć właśnie taki tytuł i taką treść gdyby jego serce zechciało jeszcze bić: Jest w Kleinburg sklep z antykami pokrytymi grubą warstwą kurzu – sekretarzyki kufry stoliki pralka z wyżymaczką i napis ołówkiem na dnie szuflady "Robert McMillan z Glasgow, właściciel browarów, dostawca chmielu, przesyła ten mebel do Peterborough w Kanadzie w roku pańskim 1936" I zapewne jego żona Anne Marie tuż przed herbatką u państwa Etons musiała układać swoje loki malować usta mierzyć tiulowe szale zapinać haftki w gorsecie przed toaletowym lustrem na cztery lata przed powrotem ich syna do Europy na Wielką II Wojnę W dwóch małych szufladkach wyłożonych zielonym suknem trzymała Anne Marie poezje listy dzienniczki wstążki gumki i guziczki agrafki kostki dwa pensy i zdjęcia ze Szkocji takie pomieszanie rzeczy ważnych i dziwnych W Kleinburg są trzy ulice dwa skrzyżowania dwadzieścia domów jedna dorożka tłumy spacerujących Torontończyków i księgarnia w drewnianym młynie gdzie na paździerzowej półce stoi pożółkły tomik poezji Alfreda Purdy                "Do Paryża nigdy więcej"

Copyright © 1997–2004 Zwoje