WALDEMAR KONTEWICZ

Z KANADY

Do poezji Czeslawa Milosza

Iwonie Wprowadzilas sie na dobre Grudniowa Noca 1981 roku Na polki mojej biblioteki Pomiedzy Zdzbla Trawy Walta Withmana I Ziemie Jalowa Thomasa Stearns Eliota Usiadlas zmeczona podrozami: Z Szetejn do Wilna Z Krakowa do Paryza Z San Francisco do Sztokholmu Kucnelas w malutkim Jednorozcu Za kopcacym trociniakiem I recytowalas Campo di Fiori Sewkowi Rudzie z Izraela Zydowi ktory przedziwnie Albo tez i przekornie pokochal Mickiewicza i Kochanowskiego (Zreszta Sewek moglby ci Opowiedziec jeszcze O pewnym doktorze I jego dzieciach Ktore odwaznie walczyly o zycie Niczym mnich Giordano o prawde Albo zydowscy bojowcy O honorowa smierc w Warszawie) Napisalas Poema Naiwne Po to by moja dwudziestoletnia corka Wychowana w Kanadzie Zrozumiala iz blizej nieznany jezyk Byl etuida i nokturnem Granym dla jej czulego serca Zamieszkalas w Toronto na stale: Al Purdy – tutejszy bard slowa – Napotkal twoj Realizm W ultraliberalnym The New Yorker I z miejsca zaproponowal ci Realizm 2 A ja stalem sie oniemialym posrednikiem W waszym lirycznym zachwycie nad Holenderskim malarstwem Wybralas sobie Druga Przestrzen Zmeczona sedziwa metafizyczna Schowalas sie na Skalce (Moze i sama tego nie chcialas Ale TY musisz wiecznie trwac) Lecialem do Ciebie z Toronto A potem jechalem krakowskim tramwajem Z moja najwieksza miloscia I z tomem ktory To zamknelas Tam Na stronach najwdzieczniejszych Toronto, listopad 2004

Penetanguishene

Kto zna geograficzne wspolrzedne miasteczka Penetanguishene nad zatoka Georgian Bay pepowiny jeziora Huron? Pewnie Stworca bawiacy sie w szkolarza, moze jeszcze kilka wiewiorek krzatajacych sie w okolo orzecha angielskiego i dostojny los na drodze ktory spotyka Manitou Irokezow Zna tez kartezjanskie Principia krzyz na miejscowej Notre Dame spocony kazdej jesieni pandemonium kolorowych pozarow kanadyjskich klonow Pastelowa goraczke ostudzi dopiero pierwszy snieg i mroz nadchodzacy znad Hudson Bay Kiedy grudniowym wieczorem staniesz w punkcie przeciecia iksa z igrekiem nad Penetanguishene uslyszysz niezdecydowane jezioro Huron ktore bedzie wahalo sie pomiedzy lodem a woda Pamietaj nie odchodz za wczesnie! o polnocy skrzypce Yehudi Menuhina zagraja francuska symfonie Etienne Brule dla trampow hulakow Indian i wrazliwcow I niewazne ze sie trzesiesz z zimna Jezioro Huron waha sie pomiedzy klonem a jego cieniem Irokezem a Ojibway lodem a woda

Powodz w Penetanguishene

W Penetanguishene tamtego lata lalo jak z cebra Jezioro Huron powiekszylo swoje podwodne salony o pola kukurydzy, pszenicy, zagon salaty i grzadke marchewki ktorej nac bujala unissono z zielonymi glonami jeziora Ksiezyc niczym niegrzeczny uczen mazal biala plame na czarnej tablicy nieba a sowa jak okon bezszelestnie wkradala sie przez srebrna dziure na podwodne lowy W koncu slonce wyskoczylo z wielkiego morza niczym plazowa pilka i zapalilo w kazdym nadzieje Okazalo sie jednak ze z cmentarza – tuz obok katedry Notre Dame – zniknal jednoskrzydly Aniol Podobno ktos widzial Zwierzchnosc Niebieska pedzaca na Pegazie wprost do Europy i to tak szybko ze podkowy ledwie dotykaly wody a za skrzydlem fruwaly po swiecie klonowe liscie Inwalida Archaniol galopowal na pola Flandrii gdzie kapral John W. z Penetanguishene utonal w powodzi kartaczy i pociskow I Wojny Dzis stare duchy z Toronto, Montrealu, Winnipeg – zwyczajnie jak ludzie – wsluchuja sie w echo piesni o czerwonych makach i plywaja w powodzi kanadyjskiej krwi oplukujacej biala palisade krzyzy

Kleinburg

Pamieci Alfreda Purdy, 1918-2000 Nie napisany wiersz w 2000 Wielki Piatek przez kanadyjskiego Szekspira Al Purdy moglby miec wlasnie taki tytul i taka tresc gdyby jego serce zechcialo jeszcze bic: Jest w Kleinburg sklep z antykami pokrytymi gruba warstwa kurzu – sekretarzyki kufry stoliki pralka z wyzymaczka i napis olowkiem na dnie szuflady "Robert McMillan z Glasgow, wlasciciel browarow, dostawca chmielu, przesyla ten mebel do Peterborough w Kanadzie w roku panskim 1936" I zapewne jego zona Anne Marie tuz przed herbatka u panstwa Etons musiala ukladac swoje loki malowac usta mierzyc tiulowe szale zapinac haftki w gorsecie przed toaletowym lustrem na cztery lata przed powrotem ich syna do Europy na Wielka II Wojne W dwoch malych szufladkach wylozonych zielonym suknem trzymala Anne Marie poezje listy dzienniczki wstazki gumki i guziczki agrafki kostki dwa pensy i zdjecia ze Szkocji takie pomieszanie rzeczy waznych i dziwnych W Kleinburg sa trzy ulice dwa skrzyzowania dwadziescia domow jedna dorozka tlumy spacerujacych Torontonczykow i ksiegarnia w drewnianym mlynie gdzie na pazdzierzowej polce stoi pozolkly tomik poezji Alfreda Purdy                "Do Paryza nigdy wiecej"

Copyright © 1997–2004 Zwoje