JERZY KULIKOWSKI
TRYPTYK KRAKOWSKI
OPISANIE TRABKI STRAZACKIEJ
|
Trabka to maly, dety instrument blaszany, z grupy aerofonow (tylko dla scislosci dodaje). Dzisiaj modny, chetnie uzywany, a przeciez znana byla juz w starozytnosci, z bambusa oraz kosci wtedy budowana. Forme ma rury prostej lub – czesciej – zwinietej, z duza czara glosowa, prawie jak w organach, dlatego uwielbiaja ja orkiestry dete oraz jazzowe (Satchmo!). Wspomniec jeszcze trzeba o trzech wentylach, ktore za zadanie maja obnizyc dzwieki lub wzniesc je do nieba, zmieniajac ich interwal. Jej zastosowanie jest szerokie: mysliwym, kiedy lisa gonia, gra mala sygnalowka ze srebrnym ustnikiem, najlepiej od Fürst-Plessa; niegdys pocztylioni cisze nocy blaszanym rozdzierali krzykiem; jeszcze byli ulani, dzieci malowane, ktorzy na sygnal trabki, szabelek dobywszy, ruszali do ataku, smierci na spotkanie; jeszcze harcerski capstrzyk: trabki glos najcichszy nuci, ze Bog jest blisko, ze juz pora zasnac, ze slonce z gor juz zeszlo i juz czas spoczynku; i jeszcze te z Jerycha, ktore spolem wrzasna i zburza mury; ale na krakowskim rynku jest z trabek najwazniejsza – ona, snu nie znajac, kiedys spod chmur, z wysoka, z Maryjackiej Wiezy, miasto budzila spiace, trwoge oglaszajac, wzywala: "za bron chwyccie, bo Tatarzyn biezy", wtem dzwiek urwal wpol tonu, krew na ustnik prysla, lecz melodia wrocila, poki zycia stalo, az zbudzily sie straze – wtedy w niebie znikla... Dzis tlum turystow czeka, by sluchac hejnalu... Nie, nie przychodz pod Wieze, gdy sie tlumy tlocza, przyjdz o czwartej nad ranem: wtedy blednie nocka, po wysrebrzonych dachach nutki w dol sie tocza, to placze nasza trabka. Strazacka. Krakowska. |
Wieza Mariacka – ta trabki hejnalisty...
(fot. Andrzej Kobos)
DESZCZOWY LIST Z GOLEBIEJ
|
Spiewa Turnau: "w Krakowie na Brackiej pada deszcz" a jesli pada na Brackiej to pada tez na Golebiej. Trzeba w strukture tego krakowskiego deszczu wejsc zdecydowanie glebiej, trzeba sprawdzic czy od Archiwum UJ do bylej Kolorowej w deszczu jest raczej okraglo czy moze raczej weglowiej, chociaz Weglowa jest z innej bajki, gdzies z Kazimierza; w ten sposob zasieg naszego deszczu rozszerza sie i rozszerza, a po trzech lampkach wina poszerzy sie na tyle, ze bedzie padal w Czyzynach lub jeszcze dalej, w Mogile, i tak sie bedzie rozszerzac, az caly Krakow obejmie, az skonczy sie tam, gdzie sie zaczal – na Brackiej. I na Golebiej. PS. Po czwartej lampce wina deszcz robi sie dokuczliwy, ale po piatej, po szostej i po siodmej juz mniej, wiec wracam do domu wilgotny, ale szczesliwy. Budze zone i mowie – "wiesz?" a ona – troche spiaca – robi herbate i mowi: "wiem, wiem; – spotkales Piotra, – zamkneli Kolorowa, wiec chodziliscie po Golebiej tam i z powrotem, bez konca". |
KAZIMERZ
|
Na Kazimierzu ulica rabina Meiselsa jest prosta kontynuacja ulicy Augustianskiej; na Kazimierzu leczy chorych profesor Szczeklik; obok, nad Wisla psy sie blakaja bezpanskie. I troche jest ludzi bezpanskich, bezdomnych, bezobiadowych, ale jest tez zgromadzenie Brata Alberta, jego kuchnia, jego dom, do pomocy zawsze gotowy. Na Kazimierzu sa cztery koscioly i cztery synagogi; ktos czasem napisze "Jude raus", ale on jest po prostu chory, pomieszaly mu sie rozumy, czasy i ludzie i drogi. Jesliby zechcial sie leczyc, to sa na Kazimierzu dwa znakomite szpitale; resztke szarych komorek podleja mu i nawioza: moze nawet sie calkiem wyleczy, moze wroci do ludzi na stale. Na Kazimierzu w modnych knajpkach chlopcy pija zlota gorycz ze szklanek, a dziewczyny nosza glowy wysoko w oblokach; na Kazimierzu zaklete tu na zawsze duchy brodatych Zydow w podcieniach bram, nie rzucajac sie w oczy, podskakuja w rytm ostrego rocka. Na Kazimierzu w kruzgankach u Swietej Katarzyny jest dla wiernych kaplica prawoslawna; na Kazimierzu ekumenizm nie jest czyms wymyslonym wczoraj. On tutaj byl od zawsze. No dobrze, przesadzilem: od dawna. |
 Jerzy Kulikowski (fot. Andrzej Kobos) |
Jerzy Kulikowski,
urodzony w 1938 roku w
Baranowiczach, a wiec kresowiak. Lekarz chirurg. Mieszka w Krakowie.
Jezeli pominac przelotne milostki, trzy glowne milosci jego zycia sa niezmienne: zona Anna, chirurgia i poezja. Poezja czytana zachlannie od najmlodszych lat. Poezja recytowna (kiedys w latach 1960. wygrane festiwale poezji Galczynskiego w Szczecinie). I poezja pisana – nie czesto, okazjonalnie. |
