Prezentujemy wybor wierszy i ilustracji z nowego tomiku Leszka Dlugosza pt. Na rynku usiasc w Kazimierzu z ilustracjami Jerzego Gnatowskiego, artysty z Kazimierza nad Wisla   (Wydawnictwo-Drukarnia L-PRINT, Lublin 2004).   (AMK)

---

LESZEK DLUGOSZ

Okladka tomiku Leszka Dlugosza Na rynku usiasc w Kazimierzu, 2004.
Na okladce obraz Jerzego Gnatowskiego.

NA RYNKU USIASC W KAZIMIERZU...

Kazimierz.
Rysunek Jerzego Gnatowskiego.

W KAZIMIERZU – czyli o kolejnosci westchnien Kawaleczek swiata Gdzie tak wszystkim – Bogu ludziom i roslinom Pieknie wyszlo           (I Historii gdzie sie troche           Ocalilo) Gora wawoz Baszta Fara I chalupki i attyki – Co za czasu   o s t a l i n a ? Renesansu odprysk cudny Ze sie Wisla w luk wygiela                                   (to z zachwytu) – Wysrebrzyla sie wiklina Siasc w majowe przedpoludnie – Na ryneczku, gdy swiat cichy Stolik kawa   –   o   M a d o n n o,   N i e   d o   w i a r y J a k   t u   w s z y s t k o   u m a j o n e           Rozsuplywac w tej oprawie           Malowidlo:                       –   K O N C E R T   W   B I E L I   –                       Wsrod zieleni i blekitu – Klebowisko bezszelestne W strone rzeki z wiatrem mknace Ponad wzgorzem nad dachami Flakon perfum rozpylony: –   P r i m a v e r a   i n   C a s i m i r – Oczy przymknac Tak przez chwile – w oddaleniu Za plecami miec swiat caly           Co uwiera, serce mroczy           To zapomniec           I pominac Potem smuga swiatla tkniete Uniesc znow powieki I ujrzawszy ze jest jawa Co zdawalo sie przysnione Raz kolejny –   n i e   d o   w i a r y Westchnac I potrzeby i ochoty nie miec innej N i e,   n i c   w i e c e j Jak znow westchnac I z usmiechem – Z przypomnienia jakby szepnac: "A   o b l o k i ?"           A   o b l o k i ?...           – Sama gora           W Kazimierzu, biala piana           Piano pianissimo plyna...

Wyklejka tomiku Leszka Dlugosza Na rynku usiasc w Kazimierzu, 2004.
Obraz Jerzego Gnatowskiego.

WIECZOR NA ZAMKU W JANOWCU Zastyga przestrzen w strone Janowca Jak w katatonii na murach zamku Tkwia proporczyki – Pomknely wrony ku zachodowi W sojuszu zgodnym – zmierzch, nieruchomosc Podchodza cicho ku warowni Gdzie dotad "dzis" – wnet reka skryby "Wczoraj" – wpisze Dokad podaza ten szlak w pismie, skrybo? – Coz podpowiada twoja ksiegowosc?         Pociagnie ptactwo ku zachodowi         U cichnie orez i gwar gospody         – W sojuszu zgodnym         Posrod zarosli i kamieni         Gdzie usypisko ruin dzisiaj –         Czyjs wzrok podniesie znow z popiolow         – Ogniste barwy twych choragwi? Wsrod poszarzalej monotonii stronic Pobudke, kto uslyszy – tetent? ...         Co rwal przez cialo twoje         – Z ratunkiem cialu         – Z odsiecza dla warowni? ...

Ruiny zamku w Kazimierzu nad Wisla.
(fot.   Andrzej Kobos, 1963)

ZYDY KAZIMIERSKIE Zobaczyc Ich   s p r z e d       Ujrzec Ich   –   t a m t y c h             Z tamtego i przynaleznych                   Do tamtego jeszcze swiata – W dzien szabasowy tak by bylo lepiej Lecz niechby i w zwyczajny Kadr – w srode ot przez chwile Znow – na Malym Rynku Ujrzec halastre handlujaca – Pod Celejowska? Albo na Lubelskiej? – Co za powaga w chalatach i w surdutach czarnych W bialych ponczochach kroczy? – Te adwokackie kamizelki Niecierpliwe trzaski kopert                                   szwajcarskich Patkow Kontrolujacych wedle studni w Rynku Spoznienia autobusow od Lublina Zobaczyc Ich   –   l e t n i k o w Kolonie lezakow tobolki siatki pelne Papierowek Te stada sfruwajace tu na sezon – Miriamy czarnookie – Blonkoskrzydle Na imion wiele rozpisane i przeznaczen          – Po werandach          – Przy sztalugach          – Likier na nozce          – Literatura na stoliku                  Prekursorki nadwislanskiego nudyzmu… Zobaczyc Ich – wczesnowieczornych W migocie hanukowych swieczek Noski i pukle za szybami Joskow Chaj malych Ickow Na progach domow piersiaste mamele Hustajace dziecka i zelazka (Wrzask w niebo – rowno                             – wrzask, wiazki iskier) Zobaczyc Ich w boznicy – te rozmodlone Na plask, a jednak w uniesieniu – mycki? Talesy rozpostarte W swieto namiotow Lisiury czuwajace wsrod zieleni Nad owczesna Wisla – Zobaczyc Ich tak znow... Jak do czelusci Przez uchylony zajrzec lufcik Do tamtego swiata Bo potem nie – Zaslonic oczy uszy Glosy z powrotem tam odrzucic Bo potem nie – Krzyk Strzaly psy – Krzyk strzaly szyn kol stukot Ach niedaleko tak to Lublin Belzec Treblinka tak Bo potem nie Bo potem jak zaslona – kadr W tym klebowisku Napis z dymu To slowo z dymu posrod dymow Gdzie zwykle – koniec Swiatu nieznane przedtem slowo – Shoah W dymach i z dymu – co sie objawilo I Oni – Zydy kazimierskie W tym slowie za tym slowem Za ta zaslona odtad

Abraham Behrman: Nosiwoda na rynku w Kazimierzu nad Wisla, 1920.

NA RYNKU USIASC W KAZIMIERZU (piosenka) Kazimierz. Rysunek Jerzego Gnatowskiego. Do Kazimierza mysl ma zmierza Kiedy chlodny, kiedy slotny Smutny taki czas... Pociecha dla mnie to jest prosta               – Mnie nie trzeba nawet wiosla Przymkne oczy – obraz sam podplywa Znowu jestem tam... Miescina jak lupina szaro – zlota posrod chmur – Ktoz te zabawke tam upuscil? Dziecko Aniol Moze Bog? Tam na przystani moja pamiec Pod spichlerzem czeka na mnie Chocbym nie wiem skad powracal Tam swiat czule wita mnie              – Na brzegu wiatr, wikliny szmer Za cieniem sie wylania cien I wraca dzien Z przeszlosci Z magazynow serca              – Z tych na samym dnie... (Ach zeby tak, ach zeby znow, ach Boze moj...)    Refren:               Na Rynku usiasc w Kazimierzu               Ze szczesciem jak sie wiosna mierzy               Popatrzec znow               – Jak sie przechadza miesiac maj...               I w takie jasne przedpoludnie               Gdzies na tym Rynku, przy tej studni               Zasluchac sie               Miec za plecami caly swiat –               Zydowskie znow uslyszec skrzypce               Jak gdzies tam bladza wsrod uliczek               A serce pedzi – gdziez ono pedzi?               – Za tym szczesciem?                  Ech doprawdy szkoda slow...                 Wierzcie nie wierzcie – jak tam chcecie                 Wszedzie jest tak, jak jest na swiecie                 Lecz w Kazimierzu – szczescia zawsze jakby wiecej?                Wiecej ciut? II Ktos ma uliczke w Barcelonie Gdy mu smutno chodzi po niej Ja tez adres na Planecie taki mam            – Gdy sercu zle, gdy chlod szaruga Ja sie nie namyslam dlugo – Z San Francisco tez mi blisko Wyobraznio, prowadz tam! Najlepiej jeszcze niech to bedzie taki dzien            – W szpalerach bzu, od Naleczowa droga niechaj rwie... A stolik w Rynku, w kawiarence Niech na powitanie szepnie Dlon niech ze wzruszeniem znow rozpozna Ten sam blat Westchnienia niech obiegna swiat I wroca tam... W tym miescie gdzie ksiezyce dwa – spojrz Magia trwa Tam cienie nasze wciaz czekaja nas... (Ach zeby tak, ach zeby znow, ach Boze moj...)    Refren:               Na Rynku usiasc w Kazimierzu               Ze szczesciem jak sie wiosna mierzy               Popatrzec znow               – Jak sie przechadza miesiac maj...               I w takie jasne przedpoludnie              Gdzies na tym Rynku, przy tej studni              Zasluchac sie              Miec za plecami caly swiat...              Zydowskie znow uslyszec skrzypce              Jak gdzies tam bladza wsrod uliczek              A serce pedzi – gdziez ono pedzi?              – Za tym szczesciem?              Ech doprawdy szkoda slow                  Kochalo sie w tym Kazimierzu                  Plakalo tez jak sie nalezy                  Ale tam szczescia zawsze bylo                 Jakby wiecej nizli pol?             Wierzcie nie wierzcie – jak tam chcecie             Wszedzie jest tak, jak jest na swiecie             Lecz w Kazimierzu...             Szczescia zawsze jakby wiecej?             – Wiecej ciut?             Lecz w Kazimierzu...             Szczescia zawsze jakby wiecej            – Jeden lut?

ZIMA KAZIMIERSKA O moiscie moi, Wy anieli Czy ktos z Was widzial Kazimierz W bieli? – W grudniowych salopach Lutowych soplach Z puchata w styczniu poducha U okna? Wsrod snieznej zawieruchy, kto tam Policzyl marchwiane nosy Burakowe policzki Breuglowskie te przy studni tam Przytupy? O swicie zza firanki kto krzyczal:           Wszystko zawialo!           – Swiat w stu procentach jedna grafika           Czarno biala! Pod powiekami, kto oprawial obrazki – Kominy dachy dymki w paski Pianiem kogutow ponad piekarnia Rozwiewane Leciutko slono z rana na ukos od Michalakow Grillowane O zimo kazimierska Zmierzchem wczesnym, kto z toba Stal u brzegu Rzeki – Z wiklina ciche zale szeptal Ze   p i e k n e Nazbyt pieknie z wiosna   u r o j o n e Przeplynelo W lod sie scielo Jeszcze boli Anioly zimy kazimierskiej – Zwiastuny przedawnienia – Zapominania sluzbo bezszelestna Biala Pochwyccie w swoje wnyki ciche Uniescie w przeszlosc Projekty serca Te kadry z wiosna tkliwie umajone Nazbyt umyslone Do cna to juz rozwiejcie – W tempus perfektum – W nic – Na amen W przeszlosc doszczetnie dokonana Nie w te, co choc przeszloscia jest Na prog powraca Odejsc nie chce

Wyklejka tomiku Leszka Dlugosza Na rynku usiasc w Kazimierzu, 2004.
Obraz Jerzego Gnatowskiego.







Kazimierz.
Rysunek Jerzego Gnatowskiego.

ZNOW SIE POJAWIC... Znow sie pojawic w Kazimierzu W lipcu Zaczynac wszystko – Akurat wlasnie w poniedzialek? Na razie nic tu – Zadnych klopotow Zero sprawy Na razie w planie – Wawozem tylko sfrunac                               na dol Byc umowionym w Rynku Przed poludniem Na jakas mala z przyjaciolmi                 Na jakas mala kawe... A reszta?                 – Swiata ten zgielk caly? Odwieczny szekspirowski zamet? Z dnia na dzien – anichybnie Samoprzylepne komplikacje – Te niezawodne zycia zgryzoty? To wszystko gdzies zostawic W lipcu Za linia Wisly Trzymac to bezpiecznie Za jakims – w Kazimierzu – Za zielonym lipca plotem

Kazimierz.
Rysunek Jerzego Gnatowskiego.




Wiersze Leszka Dlugosza zamieszczone w Zwojach:

• Leszek Dlugosz: Ta chwila, ten blask..., Zwoje 3/40, 2004
• Leszek Dlugosz: Na smierc Jacka Kaczmarskiego, Zwoje 3/40, 2004
• Leszek Dlugosz: Na rynku usiasc w Kazimierzu..., Zwoje 3/40, 2004
• Leszek Dlugosz: Rynna poetycka, Zwoje 3/40, 2004
• Leszek Dlugosz: Gdy tu jako gosc bawila (o Joannie Pollakownie), Zwoje 4/37, 2003
• Leszek Dlugosz: Zostanie cisza (lecz tylko ze mnie), Zwoje 2/35, 2003
• Leszek Dlugosz: Spieszmy sie, Zwoje 1/34, 2003
• Leszek Dlugosz: Chwila dla Lieberta, Zwoje 5/33, 2002
• Leszek Dlugosz: W podziemiach Harvardu, Zwoje 4/32, 2002
• Leszek Dlugosz: Nowe wiersze i piosenki, Zwoje 4/32, 2002
• Leszek Dlugosz: Internautom - Z wiosna, Zwoje 2/30, 2002
• Leszek Dlugosz: Pochwala listow, Zwoje 1/29, 2002
• Leszek Dlugosz: Lechon, Zwoje 3/28, 2001
• Leszek Dlugosz / Andrzej Kobos: Jestem.   I co z tym zrobic najlepszego?, Zwoje 3/28, 2001
• Leszek Dlugosz: Do Piotra Skrzyneckiego, Piwnica
• Leszek Dlugosz: Lesmian wstepujacy, Zwoje 3/16, 1999
• Leszek Dlugosz: Oda do mowy kresowej, Zwoje 1/14, 1999
• Leszek Dlugosz: Zalosc nasturcji po smierci Wyspianskiego, Zwoje 8/12, 1998
• Leszek Dlugosz: Koncerty bzow wawelskich, Zwoje 4/8, 1998
• Leszek Dlugosz: Historia Zydow z miasteczka Z., Zwoje 3/7, 1998
• Leszek Dlugosz: Z wysokiej wiezy (O Janinie Garyckiej), Zwoje 1/5, 1998
• Leszek Dlugosz: Spotkanie Trzech Kroli, Zwoje 1/5, 1998
• Leszek Dlugosz: Kantyczka Tyniecka, Zwoje 4/4, 1997
• Leszek Dlugosz: Dzien w kolorze sliwkowym, Zwoje 2/2, 1997

Copyright © 1997–2004 Zwoje