CENTAUROMACHIA (III)
ANDRZEJ M. KOBOS
Metopy z Parthenonu
Najslynniejszy fryz przedstawiajacy walke Lapithow z Centaurow pochodzi z obu koncow poludniowej sciany Parthenonu na Akropolu w Atenach (447-442 pne). Kilka, malo uszkodzonych marmurowych metop tego fryzu (z dwunastu w sumie) znajduje sie w British Museum, wsrod rzezb ze zrujnowanego Parthenonu, ktore Lord Elgin zakupil w roku 1801 od wladz tureckich w Atenach i po pewnym czasie przekazal do British Museum. Jedna, zwietrzala i uszkodzona metopa tego fryzu nadal znajduje sie u gory poludniowego sciany Parthenonu.
Poludniowo-zachodni naroznik Parthenonu na Akropolu w Atenach.
U gory jedyna metopa in situ z walka Lapithow z Centaurami.
(fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
Jedyna metopa in situ na Parthenonie, Ateny.
(fot. Andrzej Kobos)
Metopy fryzu Centauromachii na Parthenonie pochodza z warsztatu Pheidiasa i zapewne choc w czesci zostaly wyrzezbione przez niego.
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Parthenonski fryz Centauromachii rozlozony zostal na plyty przedstawiajace pojedyncze sceny walki Lapithow z Centaurami. Mimo podobienstwa tematyki, wykazuja one rozmaitosc artystycznego charakteru. Niektore sceny, szczegolnie te zawierajace figury kobiet, wykazuja nieomal nieruchoma sztywnosc greckiego stylu epoki archaicznej, podczas gdy inne ukazuja przesadzona "katowosc" akcji i zaabsorbowanie rzezbiarza zywa muskulatura ciala – obie cechy bez watpienia wywodzace sie ze szkoly zapasow. Wiadomo, iz taka szkola istniala w Atenach w poczatkach piatego wieku, i z pewnoscia rozkwitla w czasach Periklesa i budowy Parthenonu w latach 440. pne. Pelne zmarszczek, wykrzywione grymasami bolu twarze bestii-Centaurow, zdaja sie byc blizsze realnej sytuacji niz glowy Lapithow o nieruchomych oczach i ulozonych wlosach; tym samym blizsze nieruchomym konwencjom archaicznym.
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Fragment metopy z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
Metopa z walka Lapithow z Centaurami z fryzu na poludniowej stronie Parthenonu w Atenach.
Pracownia Pheidiasa, 447-442 pne.
British Museum, London. (fot. Andrzej Kobos)
