NAJDŁUŻSZY ARTYSTYCZNY OKRES LUDZKOŚCI





ANDRZEJ M. KOBOS


CZĘŚĆ 4


Czy sztuka wyszła z Australii ?

W 1995 roku, w ramach badań nad aboriginalną kolonizacją Australii, kierując się mitologią Aboriginów, Richard L.K. Fullagar, D.M. Price, L.M. Head badali schron skalny Jinmium (C1) w północno zachodniej Australii, ok. 50 km od Joseph Bonaparte Gulf.



Schron skalny C1 Jinmium, Australia.


Podczas tych badań archeologicznych, z wykopu wokół skały pobrano próbki z rozmaitych warstw osadowych. W warstwach tych znaleziono małe, obrobione na ostro (punktowo) kamienie, bez wątpienia narzędzia, oraz kamienie z wydrążeniami.



Fragment piaskowca z wydrążeniami; schron skalny C1 Jinmium.


Znaleziono także ślady "ochry", tj. czerwonych, białych i żółtych pigmentów. Warstwy, ochrę i narzędzia kamienne datowano radioaktywną techniką termoluminiscencyjną, określając poziomy radioaktywności uranu i thoru, naturalnie występujących w próbkach. Tak udowodniono obecność ludzką w tym rejonie wcześniej niż 116 000 ± 12 000 BP. Z datowania ochry wywnioskowano ludzką działalność artystyczną pomiędzy 116 000 a 75 000 BP. Ryt w formie co najmniej dwóch okrągłych wydrążeń na odłamku piaskowca datowano na sprzed 58 000 BP. (NB. tak odległe datowania są poza zasięgiem techniki 14C.) W warstwie datowanej 176,000 BP zawartość ochry była zbyt niska aby bez wątpienia można uznać ją za pozostałość malowidła. [7]

Na ścianie schronu skalnego KR1 Jinmium znaleziono wydrążenia (cupules) ułożone we wzory wyraźnie geometryczne oraz wydziobania w skale układające się wizerunek kangurów [8].



Wnętrze schronu skalnego KR1 Jinmium. Linijki położone są przy wydrążeniach.




Jinmium KR1. Jedno z geometrycznych ustawień wydrążeń.




Jinmium KR1. Odbicie wydziobań w skale układających się w wizerunek kangura.
Wśród wydziobań widać wcześniejsze wydrążenia.


Podobne wydrążenia oraz wydziobania układające się w realistyczne zwierzęta, kangury i emu, jak również malowane szablony ręki, figury podobne do ludzkich i wizerunki czarowników lub duchów znaleziono na ścianach kilku innych skalnych schronów w rejonie Jinmium-Granilpi w okolicy Keep River [9].







Arnhem Land, Australia. Malowidła naskalne polowania na kangury i walki.


Wydrążenia, które uznane są w Australii za najstarszy rodzaj prehistorycznej sztuki, datowano na około 50 000 BP, podczas gdy malowidła na 8 000 - 17 000 BP. [9]


A może najtrafniejszym wyjaśnieniem motywacji sztuki naskalnej (nie tylko w Australii) jest tytuł publikacji z roku 1996 Australijczyka Kena Mulvaney: "What to do on a rainy day" - Co robić w deszczowy dzień ?

Koniec


POWRÓT




Źródła:
  1. Andre Leroi-Gourhan: Treasures of Prehistoric Art. Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York, 1967.

  2. Jean-Marie Chauvet, Eliette Brunel Deschamps, Christian Hillaire (Epilogue by Jean Clottes; Foreword by Paul G. Bahn): Dawn of Art : The Chauvet Cave. The Oldest Known Paintings in the World. Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York, 1996.

  3. Chauvet cave official web page

  4. Lascaux cave official web page

  5. Jean Clottes and Jean Courtin: The Cave beneath the Sea. Paleolithic Images at Cosquer. Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York, 1996.

  6. Cosquer cave official web page

  7. R.L.K. Fullagar, D.M. Price & L.M. Head: "Early human occupation of northern Australia: archaeology and thermoluminescence dating of Jinmium rock-shelter, Northern Territory." Antiquity 70 (1996) 751-773.

  8. Paul S.C. Taçon, Richard Fullagar, Sven Ouzman & Ken Mulvaney: "Cupule engravings from Jinmium-Granilpi (Northern Australia) and beyond: exploration of a widespread and enigmatic class of rock markings." Antiquity 71 (1996) 942-965.

  9. Paul S.C. Taçon & Sally Brockwell: "Arnhem Land prehistory in landscape, stone and paint." Antiquity 69 (1995) 676-695.


Teksty o tematyce archeologicznej zamieszczone w Zwojach:


Copyright © 1997-2007 Zwoje