NAJDLUZSZY ARTYSTYCZNY OKRES LUDZKOSCI





ANDRZEJ M. KOBOS


CZESC 4


Czy sztuka wyszla z Australii ?

W 1995 roku, w ramach badan nad aboriginalna kolonizacja Australii, kierujac sie mitologia Aboriginow, Richard L.K. Fullagar, D.M. Price, L.M. Head badali schron skalny Jinmium (C1) w polnocno zachodniej Australii, ok. 50 km od Joseph Bonaparte Gulf.



Schron skalny C1 Jinmium, Australia.


Podczas tych badan archeologicznych, z wykopu wokol skaly pobrano probki z rozmaitych warstw osadowych. W warstwach tych znaleziono male, obrobione na ostro (punktowo) kamienie, bez watpienia narzedzia, oraz kamienie z wydrazeniami.



Fragment piaskowca z wydrazeniami; schron skalny C1 Jinmium.


Znaleziono takze slady "ochry", tj. czerwonych, bialych i zoltych pigmentow. Warstwy, ochre i narzedzia kamienne datowano radioaktywna technika termoluminiscencyjna, okreslajac poziomy radioaktywnosci uranu i thoru, naturalnie wystepujacych w probkach. Tak udowodniono obecnosc ludzka w tym rejonie wczesniej niz 116 000 ± 12 000 BP. Z datowania ochry wywnioskowano ludzka dzialalnosc artystyczna pomiedzy 116 000 a 75 000 BP. Ryt w formie co najmniej dwoch okraglych wydrazen na odlamku piaskowca datowano na sprzed 58 000 BP. (NB. tak odlegle datowania sa poza zasiegiem techniki 14C.) W warstwie datowanej 176,000 BP zawartosc ochry byla zbyt niska aby bez watpienia mozna uznac ja za pozostalosc malowidla. [7]

Na scianie schronu skalnego KR1 Jinmium znaleziono wydrazenia (cupules) ulozone we wzory wyraznie geometryczne oraz wydziobania w skale ukladajace sie wizerunek kangurow [8].



Wnetrze schronu skalnego KR1 Jinmium. Linijki polozone sa przy wydrazeniach.




Jinmium KR1. Jedno z geometrycznych ustawien wydrazen.




Jinmium KR1. Odbicie wydzioban w skale ukladajacych sie w wizerunek kangura.
Wsrod wydzioban widac wczesniejsze wydrazenia.


Podobne wydrazenia oraz wydziobania ukladajace sie w realistyczne zwierzeta, kangury i emu, jak rowniez malowane szablony reki, figury podobne do ludzkich i wizerunki czarownikow lub duchow znaleziono na scianach kilku innych skalnych schronow w rejonie Jinmium-Granilpi w okolicy Keep River[9].







Arnhem Land, Australia. Malowidla naskalne polowania na kangury i walki.


Wydrazenia, ktore uznane sa w Australii za najstarszy rodzaj prehistorycznej sztuki, datowano na okolo 50 000 BP, podczas gdy malowidla na 8 000 - 17 000 BP. [9]


A moze najtrafniejszym wyjasnieniem motywacji sztuki naskalnej (nie tylko w Australii) jest tytul publikacji z roku 1996 Australijczyka Kena Mulvaney: "What to do on a rainy day" - Co robic w deszczowy dzien ?

Koniec


POWROT




Zrodla:
  1. Andre Leroi-Gourhan: Treasures of Prehistoric Art. Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York, 1967.

  2. Jean-Marie Chauvet, Eliette Brunel Deschamps, Christian Hillaire (Epilogue by Jean Clottes; Foreword by Paul G. Bahn): Dawn of Art : The Chauvet Cave. The Oldest Known Paintings in the World. Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York, 1996.

  3. Chauvet cave official web page

  4. Lascaux cave official web page

  5. Jean Clottes and Jean Courtin: The Cave beneath the Sea. Paleolithic Images at Cosquer. Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York, 1996.

  6. Cosquer cave official web page

  7. R.L.K. Fullagar, D.M. Price & L.M. Head: "Early human occupation of northern Australia: archaeology and thermoluminescence dating of Jinmium rock-shelter, Northern Territory." Antiquity 70 (1996) 751-773.

  8. Paul S.C. Taçon, Richard Fullagar, Sven Ouzman & Ken Mulvaney: "Cupule engravings from Jinmium-Granilpi (northern Australia) and beyond: exploration of a widespread and enigmatic class of rock markings." Antiquity 71 (1996) 942-965.

  9. Paul S.C. Taçon & Sally Brockwell: "Arnhem Land prehistory in landscape, stone and paint." Antiquity 69 (1995) 676-695.


Teksty o tematyce archeologicznej zamieszczone w Zwojach:


Copyright © 1997-2001 Zwoje