Post Scriptum do poprzedzającego artykułu Eli Binswanger-Stefańskiej, skłoniło mnie do zamieszczenia (w tłumaczeniu), jako pewien komentarz co do ważności dokonań Kopernika, poniższego fragmentu książki J.M. Roberts'a The Triumph of the West, (British Broadcasting Corporation, London, 1985; str. 238-239). Tytuł "Nowe czasy" jest tytułem rozdziału tej książki, którego częścią jest ten fragment.

I jeszcze słowo ode mnie o Pasteur'ze. Pionierska wielkość dokonania Louis Pasteur'a leży nie tyle w jego szczepionkach, ile w zapoczątkowaniu mikrobiologii, zupełnie nowej dziedziny nauki i medycyny, która w naszych czasach doprowadziła do inżynierii genetycznej. Być może, wiek XXI przyniesie, i to rychło, opanowanie raka i AIDS, dwóch największych zdrowotnych plag współczesnej ludzkości.

Artykuł Eli, napisany z osobistej perspektywy, koncentruje się na tych przeszłych dokonaniach, które mają niezmierny, długofalowy wpływ na życie ludzkości. Dokonania Kopernika i Pasteur'a niewątpliwie wywarły właśnie taki efekt na historię ludzkości.

Andrzej Kobos




NOWE CZASY





J. M. ROBERTS


[...]   Najważniejszy wkład Średniowiecza do późniejszego naukowego rozwoju zachodniej cywilizacji leży w postępach na innych frontach: w wyszkoleniu pokoleń najlepszych umysłów Europy w racjonalnych dyscyplinach scholastycznego myślenia oraz w ciągłym akumulowaniu umiejętności technologicznych i instrumentalnych, co powoli wytworzyło liczną populację rzemieślników. Tak było mniej więcej do szesnastego i siedemnastego stulecia. Przy całym zainteresowaniu renesansowych mistrzów opisowymi studiami albo rozwiązywaniem praktycznych problemów w rozmaitej sztuce i przy całej nowej wiedzy geograficznej, w roku 1600 większość nawet wykształconych Europejczyków czerpała swój obraz świata z wielkich średniowiecznych syntez Arystotelesa i Biblii. Ów obraz kładł centrum całego Wszechświata na Ziemi, a centrum życia na Ziemi na człowieku, jej jedynym rozumnym mieszkańcu. Pierwszym intelektualnym osiągnięciem nowych czasów było uczynienie podtrzymywania takich poglądów nierozsądnym.




Jak każde dziecko w wieku szkolnym wie, prace wielkich astronomów i kosmografów - Kopernika, Keplera, Galileusza i wielu innych przełamały pewną barierę intelektualną i na zawsze zmieniły istotę cywilizacji. Nie miejsce tutaj i czas żeby oddać sprawiedliwość temu, co oni uczynili. Istotne jest to, że podstawowym motywem ich pracy było znalezienie prostszych i bardziej uogólnionych wyjaśnień tego w jaki sposób działa fizyczny wszechświat, niż te, które były ówcześnie dostępne. To przywiodło europejskie umysły do przyjęcia ogólnych zasad wyjaśniania, których słuszność mogła zostać sprawdzona przez obserwację faktów. Dojrzała nauka opiera się na zasadzie, iż najogólniejsza interpretacja jaką można znaleźć dla zbioru zaobserwowanych faktów, jest tą prawdopodobnie najbardziej poprawną. Szeroka akceptacja takiego poglądu była ważniejsza niż szeroko dyskutowane symboliczne zmagania się religii i nauki na temat heliocentryczności Wszechświata, które przewijają się tak wyraźnie przez tradycyjne opisy zachodniej historii intelektualnej. [...]


(z angielskiego tłumaczył Andrzej Kobos)







Copyright © 1997-2007 Zwoje