PRZEMOWIENIE NA OTWARCIE
SEJMU USTAWODAWCZEGO
10 lutego 1919
Piewsze wybory do Sejmu Ustawodawczego zostaly zarzadzone dekretem z dnia 28 listopada 1918 roku. Odbyly sie one w dniu 26 stycznia 1919 roku. Otwarcie Sejmu nastapilo 10 lutego 1919. Dzien ten, dekretem z 7 lutego 1919, ogloszono jako swieto narodowe.
Pierwsze posiedzenie Sejmu mialo uroczysty charakter. O godzinie 12 na trybune marszalkowska wszedl Naczelnik Panstwa Jozef Pilsudski i odczytal pierwsze po wskrzeszeniu Polski oredzie Glowy Panstwa do Sejmu, nakreslajac glowne zadania, ktore ma Sejm do spelnienia. Podczas odczytywaniu oredzia wielokrotnie zrywaly sie huczne oklaski i entuzjastyczne okrzyki.
Tekst przemowienia wedlug zapisu stenograficznego pierwszego posiedzenia Sejmu Ustawodawczego.
Panowie poslowie!
Poltora wieku walk, krwawych nieraz i ofiarnych, znalazlo swoj tryumf w dniu dzisiejszym. Poltora wieku marzen o wolnej Polsce czekalo swego ziszczenia w obecnej chwili. Dzisiaj mamy wielkie swieto narodu, swieto radosci po dlugiej, ciezkiej nocy cierpien.
W tej godzinie wielkiego serc polskich bicia czuje sie szczesliwym, ze przypadl mi zaszczyt otwierac Sejm polski, ktory znowu bedzie domu swego ojczystego jedynym panem i gospodarzem.
Radosc dnia dzisiejszego bylaby stokroc wieksza, gdyby nie troska, ze zbieracie sie w chwili niezwykle ciezkiej. Po dlugiej, nieszczesnej wojnie swiat caly, a z nim i Polska, czekaja z tesknota upragnionego pokoju. Tesknota ta w Polsce dzis ziscic sie nie moze. Synowie Ojczyzny musza isc, by bronic granic i zabezpieczyc Polsce swobodny rozwoj.
Sasiedzi nasi, z ktorymi pragnelibysmy zyc w pokoju i zgodzie, nie chca zapomniec o wiekowej slabosci Polski, ktora tak dlugo stala otworem dla najazdow i byla ofiara narzucania jej obcej woli przemoca i sila.
Nie chcemy mieszac sie do zycia wewnetrznego ktoregokolwiek z naszych sasiadow, lecz pozwolic nie mozemy, by pod jakimkolwiekbadz pozorem, chociazby pod pozorem rzekomego dobrodziejstwa, naruszano nasze prawo do samodzielnego zycia.
Nie oddamy ani piedzi ziemi polskiej i nie pozwolimy, by uszczuplano nasze granice, do ktorych mamy prawo.
Daznosci naszych sasiadow sprawily, ze ze wszystkimi nimi znajdujemy sie obecnie w otwartej wojnie, lub co najmniej w stosunkach mocno naprezonych.
Jasna strona w naszych stosunkach zewnetrznych sa zaciesniajace sie wezly przyjazni z panstwami Entety. Gleboka sympatia laczyla juz dawniej Polske ze swiatem demokratycznym Europy i Ameryki, nie szukajacym slawy w podbojach i ucisku innych narodowosci, a pragnacym ulozenia stosunkow w mysl zasad sprawiedliwosci i slusznosci.
Sympatia ta spotegowala sie, gdy slawne armie panstw sprzymierzonych, druzgocac ostatnia potege naszych ciemiezycieli, wyzwolily Polske z niewoli.
Jestem przekonany, ze serdeczne uczucia i niezaprzeczona spolnosc interesow z tymi panstwami uczynia niezbedna dla nas z ich strony pomoc - wydatna i skuteczna.
Narod polski przez poltora wieku zmuszany byl stosowac sie do praw narzuconych przez obca przemoc. Nie mogac normowac swego zycia wedlug wlasnej woli, zatracil przez ten dlugi okres poczucie prawa i wiare we wlasne sily.
Obdarzeni dzis zaufaniem narodu, dac mu macie podstawy dla jego niepodleglego zycia w postaci prawa konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej. Na tej podstawie utworzycie rzad, oparty o prawa, przez wybrancow narodu ustanowione. Prawa przez was uchwalone, beda poczatkiem nowego zycia wolnej i zjednoczonej Ojczyzny.
Polska, otoczona zewszad przez wrogow, musi posiadac armie, ktoraby mogla sprostac swoim ciezkim zadaniom. Macie poprzec i rozwinac rozpoczeta budowe wojska, tak by Ojczyzna, zaslonieta piersiami zolnierza, mogla sie czuc bezpieczna i przeswiadczona, ze honoru jej i praw broni silna i dobrze wyposazona armia.
Wreszcie zwrocicie panowie, niechybnie baczna uwage na niedomagania naszego zycia gospodarczego, uposledzonego przez gospodarke obcych i zrujnowanego silnie przez wojne i okupacje. W tej dziedzinie nalezyte uregulowanie spraw znajdujacego sie w upadku przemyslu i niezbednych reform agrarnych w duchu postepu i wielkich demokracyj Zachodu stworzy zdrowe podstawy dla sily duchowej narodu i da trwale podloze dla budowy jego przyszlosci.
Zyczac panom powodzenia w ich trudnej i odpowiedzialnej pracy, oglaszam pierwszy Sejm wolnej i zjednoczonej Rzeczypospolitej Polskiej za otwarty i powoluje najstarszego z panow, posla Ferdynanda Radziwilla do objecia tymczasowego przewodnictwa.
Pisma Zbiorowe Jozefa Pilsudskiego, tom V, str. 55-57, Warszawa 1937
 |
 |
 |
 |
|
 | ||||