ZERO, CZYLI NIC I WSZYSTKO





ELZBIETA BINSWANGER-STEFANSKA


W jednej z dokumentacji, ktore redaguje dla tygodnika telewizyjnego Tele-Medienmagazin, wydawanego w Zurychu, zupelnie nieoczekiwanie natrafilam na Wislawe Szymborska. W cyklicznej audycji telewizyjnej pt. "Rückblende" czyli "Migawka w przeszlosc" tym razem bylo o "wynalezieniu" zera. Przed 1540 laty po raz pierwszy odnotowano "zero." Tekst ow brzmi tak:

Pojawienie sie "zera" bylo genialnym krokiem w historii kultury. Zero jest niczym i wszystkim. Laureatka Nagrody Nobla Wislawa Szymborska napisala nawet wiersz na czesc tego, ktory zero "wynalazl." Zaklada sie, ze bylo to dokladnie 28 sierpnia 458, gdy "zero" pojawilo sie w jednym z tekstow indyjskiego sanskrytu. Nazywalo sie "sunya," lub "siunja," czyli "nic," a zaznaczane bylo przez Hindusow malenka kropka w ich rachunkach (w systemie dziesiatkowym). Pomysl ten podchwycili kupcy arabscy, ktorzy zero nazwali "al sifr" - wraz z nimi przywedrowalo do Europy.

Matematyk Carl Gauss dal mu nazwe "cifra." Z czasem zrobilo sie z tego nasze "zero" *). Jak wiadomo, w roku 2000 moze dojsc do prawdziwej katastrofy, paralizu gospodarki wywolanego chaosem komputerowym, gdyz programisci przeoczyli znaczenie zera.


A wiec w tak niespodziewany sposob ktos odnotowal wiersz Wislawy Szymborskiej. Ciekawe i bardzo ladne skojarzenie. Cieszy, ze polska poetka przenika swoimi wierszami w ogolnoswiatowa kulture.







WISLAWA SZYMBORSKA


WIERSZ KU CZCI


Byl sobie raz. Wymyslil zero.
W kraju niepewnym. Pod gwiazda
dzis moze ciemna. Pomiedzy datami,
na ktore ktoz przysiegnie. Bez imienia
nawet spornego. Nie pozostawiajac
ponizej swego zera zadnej mysli zlotej
o zyciu, ktore jest jak. Ani legendy,
ze dnia pewnego do zerwanej rozy
zero dopisal i zwiazal ja w bukiet.
Ze kiedy mial umierac, odjechal w pustynie
na stugarbnym wielbladzie. Ze zasnal
w cieniu palmy pierwszenstwa. Ze sie zbudzi,
kiedy juz wszystko bedzie przeliczone
az do ziarenka piasku. Coz za czlowiek.
Szczelina miedzy faktem a zmysleniem
uszedl naszej uwagi. Odporny
na kazdy los. Straca ze siebie
kazda, jaka mu daje, postac.
Cisza zrosla sie nad nim, bez blizny po glosie.
Nieobecnosc przybrala wyglad horyzontu.
Zero pisze sie samo.

z tomu Sol (1962)




*)   Dawniej w jezyku polskim uzywano slowa "cyfra" w znaczeniu "zero."








Copyright © 1997-1999 Zwoje