WARSZAWA ROKU 1873

Trochę statystyki

Rosyjski Putiewoditiel po Warszawie i jeja okriestnostiam z roku 1873 wskrzesza wiele realiów stolicy "Priwislanskawo kraja."

Ludność Warszawy w roku 1871: 269,241. Garnizon wojskowy 19,434. Lekarzy, akuszerek, dentystów i felczerów: 868. Domów zaopatrywanych w wodę: 170. Studni: 2072.

Piwiarni: 102. Cukierni: 240. Restauracji: 301. Szynków: 840.

Szkół: 159, Księgarń: 56. Świątyń: 47. Drukarni i litografii: 36. Łaźni i kąpieli: 22. Szpitali i Lecznic: 12. Bibliotek: 12.

W roku 1871 popełniono w Warszawie 1,488 kradzieży, 151 oszustw, 13 samobójstw, 2 morderstwa i 2 dzieciobójstwa.

Domów publicznych: 41. Prostytutek 1,039 (w domach schadzek: 223, w domach publicznych: 177. Tolerowanych samotnych: 176, podlegających obowiązkowemu badaniu: 463). Chorych na syfilis: 6,447. Pokąsanych przez wściekłe psy: 48.

Hotele: "Europejski": pokoje od 60 kop. do 7 rb.; "Angielski" (z kominkiem przed którym grzał się Napoleon w r. 1812): od 50 kop. do 8 rb.; "Rzymski": od 45 kop. do 3 rb.; "Victoria" od 45 kop. do 4 rb.; "Maringe" (późniejszy "Francuski") od 40 kop. do 4 rb.; "Saski" od 30 kop. do 1 rb. 80 kop.

Cukiernie: "Lourse" (w gmachu hotelu "Europejskiego" i w Teatrze Wielkim); "Semadeni" (na rogu Królewskiej i Marszałkowskiej, Świętokrzyskiej i Nowego Świata, Alei Jerozolimskich i Nowego Świata); "Botte i Clotin" (na Krakowskim Przedmieściu, koło poczty).

Tramwaje - dwie linie:

1. Klub Obywatelski (na Krakowskim Przedmieściu) - Królewska - Marszałkowska - stacja kolei Wiedeńskiej
2. Stacja kolei Petersburskiej i Terespolskiej - Klub Obywatelski. Miejsc po 20 na dole (za przejazd 5 kop.) i na górze (3 kop.).

Posłańcy za kurs 7,5 kop., z odpowiedzią 12,5 kop., za czekanie na odpowiedź do 10 minut nic się nie dopłaca.

Teatry: "Wielki" (1149 miejsc od 22.5 kop do 3 rb. 5 kop.); "Mały" ("Rozmaitości") (770 miejsc od 15 kop. do 1 rb. 25 kop.); "Letni" (1000 miejsc od 15 kop. do 1 rb. 25 kop.); w Łazienkach (1246 miejsc od 20 kop do 1 rb. 55 kop.).

Teatry ludowe (ogródki): "Tivoli" na Królewskiej, "Alhambra" na Miodowej, "Eldorado" na Długiej, "Alkazar" na Królewskiej, "Pod Lipką" na Przejeździe, "Figaro" na Nowym Świecie.

     Dział ogłoszeń otwiera dom towarów galanteryjnych Lessera na Rymarskiej (23 działy, przyjmuje do odnowienia lustra). Z innych wymieńmy sklep honorowego optyka m. Warszawy Jakuba Pika na Miodowej; "kantor wekslu i loteryj" Władysława Bersona na Senatorskiej i Krakowskim Przedmieściu; skład win i delikatesów Simona i Steckiego (dawniej I.L. Flattau), istniejący od roku 1825, na Granicznej i Nowym Świecie; skład płótna J. Grutzhandlera w Hotelu Polskim na Długiej i na Nowiniarskiej; ujeżdżalnie Golinskiego na Marszałkowskiej ("udziela lekcye jazdy konnej dla mężczyzn i dam w każdej porze, a także przyjmuje konie do tressowania"); Magazyn towarów galanteryjnych i skład papieru Gustawa Kipmana na Senatorskiej ("bilety wizytowe wykonywa w ciągu godziny"); magazyn wyrobów platerowanych Norbina na Krakowskim Przedmieściu; magazyn towarów jedwabnych i łokciowych I. Szyszki na Świętokrzyskiej; magazyn obuwia S. Hiszpańskiego na Długiej (filie w Saratowie i Charkowie); magazyn win i delikatesów Ant. Stempkowskiej na Wierzbowej; skład towarów futrzanych Wincen. Starkmana (od 50 lat w Teatrze Wielkim); księgarnię i skład nut Fryderyka Hoesicka na Senatorskiej; magazyn futrzany M. Cederbauma na pl. Krasińskich; fabrykę K. Rudzkiego.

Mieczysław Grydzewski - Silva rerum

Wiadomości 26/378
Londyn, 28 czerwca 1953

• niezły poziom kultury (liczne księgarnie, szkoły, teatry)
• niska przestępczość (2 morderstwa, 2 dzieciobójstwa)
• duża liczba restauracji i szynków
• duże zapotrzebowanie na rozwiązłość (41 domów publicznych)
• wytworne sklepy-magazyny; było więc zapotrzebowanie na luksusowe towary, zapewne nie tylko wśród Rosjan w Warszawie. (Bolesław Prus w Lalce opisywał więc realną sytuację.)

(AMK)

Copyright © 1997-2007 Zwoje