WARSZAWA ROKU 1873

Troche statystyki

Rosyjski Putiewoditiel po Warszawie i jeja okriestnostiam z roku 1873 wskrzesza wiele realiow stolicy "Priwislanskawo kraja."

Ludnosc Warszawy w roku 1871: 269,241. Garnizon wojskowy 19,434. Lekarzy, akuszerek, dentystow i felczerow: 868. Domow zaopatrywanych w wode: 170. Studni: 2072.

Piwiarni: 102. Cukierni: 240. Restauracji: 301. Szynkow: 840.

Szkol: 159, Ksiegarn: 56. Swiatyn: 47. Drukarni i litografii: 36. Lazni i kapieli: 22. Szpitali i Lecznic: 12. Bibliotek: 12.

W roku 1871 popelniono w Warszawie 1,488 kradziezy, 151 oszustw, 13 samobojstw, 2 morderstwa i 2 dzieciobojstwa.

Domow publicznych: 41. Prostytutek 1,039 (w domach schadzek: 223, w domach publicznych: 177. Tolerowanych samotnych: 176, podlegajacych obowiazkowemu badaniu: 463). Chorych na syfilis: 6,447. Pokasanych przez wsciekle psy: 48.

Hotele: "Europejski": pokoje od 60 kop. do 7 rb.; "Angielski" (z kominkiem przed ktorym grzal sie Napoleon w r. 1812): od 50 kop. do 8 rb.; "Rzymski": od 45 kop. do 3 rb.; "Victoria" od 45 kop. do 4 rb.; "Maringe" (pozniejszy "Francuski") od 40 kop. do 4 rb.; "Saski" od 30 kop. do 1 rb. 80 kop.

Cukiernie: "Lourse" (w gmachu hotelu "Europejskiego" i w Teatrze Wielkim); "Semadeni" (na rogu Krolewskiej i Marszalkowskiej, Swietokrzyskiej i Nowego Swiata, Alei Jerozolimskich i Nowego Swiata); "Botte i Clotin" (na Krakowskim Przedmiesciu, kolo poczty).

Tramwaje - dwie linie:

1. Klub Obywatelski (na Krakowskim Przedmiesciu) - Krolewska - Marszalkowska - stacja kolei Wiedenskiej
2. Stacja kolei Petersburskiej i Terespolskiej - Klub Obywatelski. Miejsc po 20 na dole (za przejazd 5 kop.) i na gorze (3 kop.).

Poslancy za kurs 7,5 kop., z odpowiedzia 12,5 kop., za czekanie na odpowiedz do 10 minut nic sie nie doplaca.

Teatry: "Wielki" (1149 miejsc od 22.5 kop do 3 rb. 5 kop.); "Maly" ("Rozmaitosci") (770 miejsc od 15 kop. do 1 rb. 25 kop.); "Letni" (1000 miejsc od 15 kop. do 1 rb. 25 kop.); w Lazienkach (1246 miejsc od 20 kop do 1 rb. 55 kop.).

Teatry ludowe (ogrodki): "Tivoli" na Krolewskiej, "Alhambra" na Miodowej, "Eldorado" na Dlugiej, "Alkazar" na Krolewskiej, "Pod Lipka" na Przejezdzie, "Figaro" na Nowym Swiecie.

     Dzial ogloszen otwiera dom towarow galanteryjnych Lessera na Rymarskiej (23 dzialy, przyjmuje do odnowienia lustra). Z innych wymienmy sklep honorowego optyka m. Warszawy Jakuba Pika na Miodowej; "kantor wekslu i loteryj" Wladyslawa Bersona na Senatorskiej i Krakowskim Przedmiesciu; sklad win i delikatesow Simona i Steckiego (dawniej I.L. Flattau), istniejacy od roku 1825, na Granicznej i Nowym Swiecie; sklad plotna J. Grutzhandlera w Hotelu Polskim na Dlugiej i na Nowiniarskiej; ujezdzalnie Golinskiego na Marszalkowskiej ("udziela lekcye jazdy konnej dla mezczyzn i dam w kazdej porze, a takze przyjmuje konie do tressowania"); Magazyn towarow galanteryjnych i sklad papieru Gustawa Kipmana na Senatorskiej ("bilety wizytowe wykonywa w ciagu godziny"); magazyn wyrobow platerowanych Norbina na Krakowskim Przedmiesciu; magazyn towarow jedwabnych i lokciowych I. Szyszki na Swietokrzyskiej; magazyn obuwia S. Hiszpanskiego na Dlugiej (filie w Saratowie i Charkowie); magazyn win i delikatesow Ant. Stempkowskiej na Wierzbowej; sklad towarow futrzanych Wincen. Starkmana (od 50 lat w Teatrze Wielkim); ksiegarnie i sklad nut Fryderyka Hoesicka na Senatorskiej; magazyn futrzany M. Cederbauma na pl. Krasinskich; fabryke K. Rudzkiego.

Mieczyslaw Grydzewski - Silva rerum

Wiadomosci 26/378
Londyn, 28 czerwca 1953

• niezly poziom kultury (liczne ksiegarnie, szkoly, teatry)
• niska przestepczosc (2 morderstwa, 2 dzieciobojstwa)
• duza liczba restauracji i szynkow
• duze zapotrzebowanie na rozwiazlosc (41 domow publicznych)
• wytworne sklepy-magazyny; bylo wiec zapotrzebowanie na luksusowe towary, zapewne nie tylko wsrod Rosjan w Warszawie. (Boleslaw Prus w Lalce opisywal wiec realna sytuacje.)

(AMK)

Copyright © 1997-1999 Zwoje