DOKTOR HENRYK JORDAN I JEGO PARK
Sobotni mglisty poranek. Nad Krakowem ciemne listopadowe chmury. Ide na spacer do Parku Jordana. Zaraz, zaraz, jak szybko czas leci. Ile to juz lat ma ten park? Niedawno pisal o nim Marek Lovell w krakowskim Dzienniku Polskim. Przypomnijmy sobie...
Dr Henryk Jordan urodzil sie w 1842 roku w Przemyslu. Pochodzil ze zubozalej rodziny z Zakliczyna. Wczesnie stracil ojca, sam byl dzieckiem bardzo chorowitym. Do szkol chodzil w Tarnowie. Potem studiowal medycyne w Wiedniu i w Krakowie. Po pewnym czasie wyjechal do Nowego Jorku.
Tam najpierw utrzymywal sie z gry na fortepianie w restauracjach, a potem prowadzil zajecia gimnastyczne w szkolach. Calkiem szybko zyskal uznanie jako poloznik i ginekolog. Pomimo dosc znacznych dochodow zdecydowal sie na powrot do Krakowa. Tu szybko zdobyl dyplom doktora medycyny.
Jego jedyny syn zmarl w wieku szesciu lat. Byc moze to wlasnie stalo sie przyczyna tego, ze Henryk Jordan oddawal sie ze szczegolna pasja sprawom zdrowia mlodziezy. Jego pomysl
zalozenia w miescie parku dla cwiczen gimnastycznych i gier na wolnym powietrzu dla
mlodziezy natrafil poczatkowo na sprzeciwy w Radzie Miejskiej c.k. Stolecznego Miasta Krakowa. Konieczne byly dlugie zabiegi i starania, zeby w koncu Dr Jordan otrzymal stosowne zezwolenie.
Park powstal czesciowo z funduszy wlasnych Dr Jordana, wedlug planow Boleslawa Maleckiego, na przyleglych do krakowskich Blon pastwiskach, ktore w roku 1887 byly terenem Krajowej Wystawy Rolniczo - Przemyslowej. Wykorzystano kilka pawilonow po tej wystawie. W glownej swej czesci, park skladal sie z labiryntu szpalerow grabowych, ozdobionych 45 marmurowymi popiersiami slawnych Polakow, dluta Alfreda Dauna i Michala Korpala.
Uroczyste otwarcie parku nastapilo w 1889 roku. Ten ogrod byl realizacja koncepcji wszechstronnego ksztaltowania mlodziezy, laczacej wychowanie fizyczne z nauka i praca, wartosci duchowe z umiejetnoscia dzialania zespolowego.
W zajeciach w parku uczestniczylo dziennie okolo dwoch tysiecy osob. Wstep byl bezplatny. Cwiczaca mlodziez dzielono na grupy, a funkcje instruktorow pelnili lekarze, studenci, nauczyciele ludowi. Poczatkowo dominowala gimnastyka na przyrzadach, a potem na pierwsze miejsce wysunela sie pilka nozna. Byly tez oczywiscie korty tenisowe, slizgawka, nawet plywalnia, a w pawilonach roznego rodzaju zabawy.
Dr Jordan osobiscie ukladal z przodownikami grup plany gier i zabaw, oraz wyglaszal w parku pogadanki z dziejow Polski pod pomnikami slawnych ludzi, ktore sam ufundowal. Jako lekarz i radny miejski, oraz posel z Krakowa do Sejmu Krajowego (od 1895 r.), prowadzil batalie o sprawy, ktore dzisiaj sa dla nas oczywiste. Wowczas jednak wzbudzaly zdumienie i opory. Z inicjatywy Dr Jordana, ktory byl profesorem na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Jagiellonskiego, utworzono w 1895 roku przy Uniwersytecie dwuletnie kursy wychowania fizycznego, dzieki czemu szkoly krakowskie jako pierwsze na ziemiach polskich otrzymaly kwalifikowanych nauczycieli gimnastyki. Wielokrotnie wystepowal publicznie dowodzac znaczenia pauzy szkolnej. W 1899 roku na jego wniosek wprowadzono do szkol srednich instytucje lekarza szkolnego oraz obowiazkowe lekcje gimnastyki. Nawet zainstalowanie prysznicow w glownym pawilonie parku bylo na owe czasy duza innowacja.
Po poczatkowych protestach, Magistrat corocznie subweniowal park. Decydujace musialy byc wzgledy prestizowe, bo podobne parki zaczely wkrotce powstawac wzorem Krakowa w innych miastach: we Lwowie, Tarnopolu, Nowym Saczu, a nawet w Warszawie. Z czasem zaczeto je nazywac "ogrodami jordanowskimi."
Zainteresowania zacnego doktora byly bardzo szerokie. Oprocz tego, iz byl wzietym i cenionym lekarzem, Dr Jordan interesowal sie muzyka. Przez kilka lat byl prezesem Towarzystwa Muzycznego w Krakowie. Prowadzil rowniez szeroka dzialalnosc spoleczna: w 1897 r. byl inicjatorem Towarzystwa Budowy Tanich Mieszkan dla Robotnikow, ktore zbudowalo na Krowodrzy kolonie parterowych domkow dla kilkudziesieciu rodzin (niektore z tych domkow zachowaly sie dotad). Dr Jordan propagowal rowniez zakladanie warsztatow rzemieslniczych i dzialek uprawnych. Proponowanej mu prezydentury miasta Krakowa jednak nie przyjal.
Chociaz z przekonan byl konserwatysta, Profesor Jordan przyczynil sie do pewnej rewolucji obyczajowej... W 1906 roku wypromowal na polskim uniwersytecie pierwsza kobiete na doktora medycyny. Takze i za to mu chwala. W rok pozniej Profesor Doktor Henryk Jordan zmarl.
Park im. Dr Henryka Jordana, zrekonstruowany po dewastacji podczas okupacji niemieckiej, sluzy Krakowianom do dzisiaj, rowniez, zgodnie z zamierzeniem jego Zalozyciela, jako miejsce gier i cwiczen dzieci.
W zdrowym ciele zdrowy duch !
 |
 |
 |
 |
|
 | ||||