
W grudniu 1994 roku Społeczny Komitet Budowy Pomnika Bitwy o Monte Cassino w Warszawie otrzymał lokalizację pod ten pomnik na skwerze przy ul. Generała Władysława Andersa, w rejonie Ogrodu Krasińskich i Arsenału.
W czerwcu 1995 roku Stowarzyszenie Architektów Polskich rozpisało ógolnopolski konkurs na projekt pomnika i zagospodarowanie placu. Spośród szesnastu projektów, laureatami pierwszej nagrody zostali wybrani jednogłośnie artysta - rzeźbiarz Gustaw Zemła i architekt Wojciech Zabłocki.
Autorzy pomnika napisali o swoim projekcie:
" Rzeźba pomnika przedstawia uskrzydloną kolumnę o wysokości 8.5 metra, wykonaną z brązu, osadzoną na dwumetrowym cokole. Kanelurowana kolumna, będąca odbiciem antycznych ruin dalekiej Italii, nosi ślady walki i okaleczeń. Wieńczące ją skrzydlate formy nawiązują do archetypów walki i zwycięstw (Nike z Samotrake) oraz tradycji polskiego oręża (husaria). Kolumna będzie przewiązana złocistą wstęgą opadającą na rzeźbiony cokół, na którym wyryty będzie napis: MONTE CASSINO MAJ 1944. Cokół okryty będzie częściowo całunem z brązu, który przykrywa także urnę z prochami bohaterów, zwieńczona złocistym Krzyżem Monte Cassino. Na całunie pojawi się godło Orła polskiego. Po drugiej stronie cokołu wyrzeźbione zostaną odznaki pięciu wielkich polskich jednostek, które wzięły decydujący udział w bitwie."
Pomnik zostanie wybudowany wyłącznie z funduszów społecznych, zebranych w Polsce i na całym świecie. Zebrano już znaczną kwotę pieniędzy, ale brakuje jeszcze pokaźnej sumy. Mimo tego, rozpoczęto już prace nad rzeźbą pomnika.
Etos Bitwy o Monte Cassino stał się na zawsze ważną częścią polskiej historii i polskiego dziedzictwa narodowego. Jest symbolem nieugiętej walki narodu o wolność i niepodległość, wbrew wszelkim przeciwnościom. Jest również symbolem zarówno patriotyzmu jak i tragedii Polaków wywiezionych w latach 1939-1941 w głąb Związku Sowieckiego, do łagrów pracy przymusowej. Właśnie Ci ludzie, którzy przeszli od Syberii i Azji Środkowej do Włoch, na stokach Monte Cassino dali wyraz, często już ostateczny, ich niezłomnemu przywiązaniu do Polski.
Jesteśmy dumni z tego, ze chociaż w taki sposób, poprzez akcję zbiórkową, możemy przyczynić się do złożenia hołdu naszym towarzyszom broni, Polakom którzy w owych krwawych czasach padali obok nas, ginęli za wolną Polskę. Zdajemy sobie sprawę z tego, że było wyłącznie dziełem Opatrzności, iż to nie my tam wtedy padliśmy.
Budowany warszawski pomnik Bitwy spóźniony jest o 50 lat, o lata totalitaryzmu komunistycznego. Właśnie dlatego, teraz, w wolnej Polsce powinien zostać w końcu wzniesiony. W pełni uzasadnione jest twierdzenie, że jest to drugi, obok pomnika Powstania Warszawskiego, najważniejszy pomnik w Polsce. Najważniejszy w naszej spuściźnie pomnik polskiego zwycięstwa. To zwycięstwo zaowocowało po 45 latach. Generał Anders, jeszcze w Sowietach, obiecał swoim żołnierzom: "Dojdziemy, może nie wszyscy, ale dojdziemy." Symbolicznie doszli teraz. I ta ich zwycięska droga przez mękę powinna zostać uwieczniona staraniem nas wszystkich, gdziekolwiek jesteśmy.
Wybudowanie Pomnika Bitwy o Monte Cassino uzależnione jest od zebrania wystarczających funduszów w Kraju i poza Polską. Prosimy, przyczyńcie się Państwo do tej chlubnej akcji. Prosimy, składajcie Państwo hojne datki na budowę Pomnika Bitwy o Monte Cassino w Warszawie. Nazwiska wszystkich ofiarodawców zostaną wpisane do "Księgi Pamięci."
Dotacje Państwa uprzejmie prosimy przesyłać do:
Czeki lub "money orders" prosimy wystawiać na:
Za Przedstawicielstwo w Kanadzie
Komitetu Budowy Pomnika Bitwy o Monte Cassino
Tadeusz Bisanz, 5 KDP
Przewodniczący
Andrzej Kobos
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
![]() | ||||