
Slask Cieszynski, Beskid Slaski, Wisla, Ustron, Jaszowiec, Brenna - znakomite tereny turystyczne, ktore odwiedzalam nieraz, zarowno latem jak i zima. Wspaniale tereny narciarskie: Blatnia - znana mi z obozow harcerskich, Klimczok, Barania Gora, Rownica, Czantoria. Ale nie o tym teraz.
Na Slasku Cieszynskim, po obu stronach granicy polsko czeskiej na Olzie, zyja w duzej liczbie chrzescijanie diaspory - luteranie, ktorzy od wiekow, ostatnio w ciezkich czasach komunistycznej Czechoslowacji, pozostali wierni nie tylko poboznemu luteranizmowi ale takze polskosci. Teraz wlasnie ciesza sie, ze zostali dostrzezeni. Po raz pierwszy na czele polskiego rzadu stanie premier, ktorego korzenie wiary i pochodzenia siegaja do ziemi cieszynskiej.
Wiesc o tym, ze autor programu gospodarczego "Solidarnosci" i jednoczesnie Premier Rzeczypospolitej Polskiej urodzil sie w Smilowicach na Zaolziu wywolala tam wielkie poruszenie. Schowane po czeskiej stronie, malowniczo wsrod beskidzkich kopcow, Smilowice, podobnie jak i sasiednie miejscowosci: Ligotka Kameralna (Komorni Lhotka) - w ktorej XVIII-wiecznym luteranskim kosciele ochrzczony zostal w 1940 roku Jerzy Karol Buzek - Gnojnik, Trzanowice, sa prawie w calosci luteranskie.
Po polskiej stronie sytuacja jest bardziej zroznicowana. Na przyklad, Wisla jest w wiekszosci protestancka, natomiast sasiednia Istebna - katolicka. Przebywajac tam wielokrotnie, rozmawiajac z ludzmi, nie zauwazylam praktycznie zadnych animozji na tym tle jezeli chodzi o codzienne bytowanie. Inaczej sprawa wyglada, jesli chodzi o poglady polityczne.
Dla przecietnego wyznawcy wiary luteranskiej znad Olzy protestantyzm i "Solidarnosc" byly prawie jak ogien i woda. Ostentacyjne manifestowanie przez dzialaczy "S" ludowego katolicyzmu, wraz z jego symbolika, powoduje, ze na Slasku Cieszynskim wyniki wyborow zawsze odbiegaja od sredniej krajowej. W protestanckiej Wisle SLD dostala ostatnio okolo 50% glosow a AWS tylko 10%, podczas gdy w sasiedniej Istebnej wygrala AWS z 67% glosow, przy 7% SLD.
Ciekawa rzecz: jak rozmawia sie z ludzmi, wychodzi sie z przekonaniem, ze glosujac za kandydatami SLD, ewangelicy opowiadaja sie nie tyle za formacja postkomunistyczna, ile wlasnie przeciwko obozowi "S", ktory obarczaja odpowiedzialnoscia za nadmierna, ich zdaniem, role Kosciola katolickiego w Polsce. Jest to dosyc symptomatyczne.
Czytalam w gazetach artykuly o desygnowanym (jeszcze wtedy) premierze. Andrzej Otczyk opisywal w Gazecie Krakowskiej reakcje luteran znad Olzy. Zadowolenie po obu stronach granicznej rzeki. Dzialacze Zwiazku Kulturalno-Oswiatowego w Czeskim Cieszynie nie kryja zadowolenia, ze nowym premierem polskiego rzadu zostal czlowiek stamtad. Dla nich nie ma zadnego znaczenia, ze reprezentuje srodowiska solidarnosciowe.
Protestancka byla cala rodzina Profesora Jerzego Buzka. Madra to byla rodzina. Stara bibliotekarka wiejska ze Smilowic wspomina teraz: "Buzkowie do mnie nie zagladali, oni mieli swoje ksiazki. W wojne gdzies wyjechali".
Stryj Jerzego Buzka byl wybitnym statystykiem i senatorem II Rzeczypospolitej. Wuj byl doktorem teologii, swietnym kaznodzieja, i jednoczesnie badaczem dziejow protestantyzmu. Dwaj dalsi jego krewni - to znany przedwojenny dzialacz spoleczny i narodowy na Zaolziu, posel do parlamentu w Pradze oraz jeden z najwybitniejszych polskich metalurgow, wowczas wykladowca w naszej krakowskiej Akademii Gorniczo - Hutniczej.
W Smilowicach nieliczni tylko pamietaja rodzine Buzkow. Nie ma juz domu w Konskiej, w ktorym przyszly premier RP wychowywal sie do konca wojny. Teraz jest tam walcownia drutu Huty Trzyniec. Czas biegnie nieublaganie naprzod ...
W roku 1997 Premier Rzeczypospolitej Polskiej Jerzy Buzek ma wszelkie dane zeby byc dobrym prezesem Rady Ministrow.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
![]() | ||||