
Marc Chagall należy do grona wielkich sztuki dwudziestego wieku. Był wielkim poetą malarstwa i wielkim malarzem poezji.
Urodzony i wychowany w żydowskiej rodzinie w Witebsku, małym białoruskim miasteczku, studiował w Petersburgu oraz w Paryżu; w czasie rewolucji był komisarzem sztuk pięknych w rodzinnym mieście; w 1922 roku związał się na stałe z Paryżem, gdzie przebywał do końca życia, poza amerykańskim epizodem tragicznych lat drugiej wojny światowej.
W swoim malarstwie, budowanym za pomocą nasyconego, ekspresyjnego koloru, tworzył świat przepojony nastrojem dziwności i tajemniczości, pełen surrealnych wyobrażeń i sytuacji, a jednak odnoszący się do bardzo konkretnych miejsc, ludzi i zdarzeń.
Bardziej niż którykolwiek z malarzy naszej epoki - stwierdziła w 1956 roku Emily Genauer - Chagall obdarzając skrzydłami kochanków, bukiety, grajków, zegary, krowy i świeczniki, pozwolił swobodnie wzlecieć naszej wyobraźni.
Byl poeta malarstwa, transponującym swe wizje i skojarzenia na język obrazu. Pozostawał wierny tradycji żydowskiej, nostalgicznym wspomnieniom z dzieciństwa, przepełnionymi widokami małych miasteczek.
Był też wielkim piewcą miłości, radości życia, piękna natury.
|
Szumi przez lata samowar z Witebska. Kopcą senne lampy naftowe. Skrzydlaty śledź jarmarkom błogosławi z nieba? Jerzy Ficowski, List do Marca Chagalla |
Rownocześnie podejmował w całej swojej twórczości ryzyko eksperymentu, trudnych i skomplikowanych wyzwań artystycznych. Tworzył w różnych technikach, poczynając od malarstwa olejnego, poprzez grafiką, ilustracją książkową, po malarstwo monumentalne, projekty witraży, scenografię i tkaninę.
Wystawa Marc Chagall - dzieła z lat 1925-1983, będąca pierwszą prezentacją twórczości Marca Chagalla w Polsce, ukazuje sześćdziesiąt prac Artysty z lat 1925-1983 - obrazy, gwasze, rysunki, gobeliny - które udostępnione zostały Muzeum Narodowemu w Krakowie dzięki uprzejmości spadkobierców córki Artysty - Idy, skupionych w "?L'Indivision Ida Chagall", jak i dzięki osobistemu zaangażowaniu wnuczki Artysty - pani Meret Meyer-Graber. Możliwość urządzenia wystawy zasugerowała nam pani Jolanta Sell, tłumaczka słynnych Płonących świec, pióra Belli Chagall.
Wśród eksponowanych prac znajdują się miedzy innymi portrety żony Belli - Bella z goździkiem z 1925 roku, Żona z dwiema twarzami z 1927 roku; martwe natury, w tym z 1929 roku, Kandelabr i białe róże i z 1949 roku, Zegar z błękitnym skrzydłem; białoruskie refleksje, jak Scena wiejska z 1944 roku czy Scena z gospodarstwa z 1963 roku; radosne sceny z życia cyrku, jak Woltyżerka z 1955 roku, Żółty clown z 1959 roku, czy pochodzący z 1966 roku gobelin Rodzina arlekina. Są też na wystawie w krakowskim Muzeum Narodowym kompozycje o tematyce biblijnej, jak Sen Jakuba z lat 1930-1932, Niosący krzyż z 1941 roku, Chrystus nad wodą z 1953 roku, Psalm z 1977 roku, Pieśń Króla Dawida z 1983 roku. Tematy biblijne powtarzają również monumentalne gobeliny zrealizowane według projektów Chagalla, a to Stworzenie świata z 1971 roku i Mojżesz z 1973 roku.
Wystawie towarzyszy katalog z reprodukcjami wszystkich wystawionych dzieł oraz
z tekstami krytycznymi i wspomnieniowymi, a także z obszerną, ilustrowaną zdjęciami archiwalnymi
biografią Artysty pióra pani Meret Meyer-Graber. Częścią
katalogu jest również wiersz Jerzego Ficowskiego List do Marca Chagalla,
napisany w latach 1950-1956, po raz pierwszy opublikowany w 1957 roku na łamach tygodnika Po prostu. W 1960
roku, przetłumaczony na język francuski,
wiersz ten otrzymał w formie maszynopisu Marc Chagall, a w 1969 roku wiersz
został wzbogacony o ilustracje Chagalla i opublikowany w paryskim wydawnictwie
Adrien Maegha.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
![]() | ||||