
Marc Chagall nalezy do grona wielkich sztuki dwudziestego wieku. Byl wielkim poeta malarstwa i wielkim malarzem poezji.
Urodzony i wychowany w zydowskiej rodzinie w Witebsku, malym bialoruskim miasteczku, studiowal w Petersburgu oraz w Paryzu; w czasie rewolucji byl komisarzem sztuk pieknych w rodzinnym miescie; w 1922 roku zwiazal sie na stale z Paryzem, gdzie przebywal do konca zycia, poza amerykanskim epizodem tragicznych lat drugiej wojny swiatowej.
W swoim malarstwie, budowanym za pomoca nasyconego, ekspresyjnego koloru, tworzyl swiat przepojony nastrojem dziwnosci i tajemniczosci, pelen surrealnych wyobrazen i sytuacji, a jednak odnoszacy sie do bardzo konkretnych miejsc, ludzi i zdarzen.
Bardziej niz ktorykolwiek z malarzy naszej epoki - stwierdzila w 1956 roku Emily Genauer - Chagall obdarzajac skrzydlami kochankow, bukiety, grajkow, zegary, krowy i swieczniki, pozwolil swobodnie wzleciec naszej wyobrazni.
Byl poeta malarstwa, transponujacym swe wizje i skojarzenia na jezyk obrazu. Pozostawal wierny tradycji zydowskiej, nostalgicznym wspomnieniom z dziecinstwa, przepelnionymi widokami malych miasteczek.
Byl tez wielkim piewca milosci, radosci zycia, piekna natury.
|
Szumi przez lata samowar z Witebska. Kopca senne lampy naftowe. Skrzydlaty sledz jarmarkom blogoslawi z nieba? Jerzy Ficowski, List do Marca Chagalla |
Rownoczesnie podejmowal w calej swojej tworczosci ryzyko eksperymentu, trudnych i skomplikowanych wyzwan artystycznych. Tworzyl w roznych technikach, poczynajac od malarstwa olejnego, poprzez grafika, ilustracja ksiazkowa, po malarstwo monumentalne, projekty witrazy, scenografie i tkanine.
Wystawa Marc Chagall - dziela z lat 1925-1983, bedaca pierwsza prezentacja tworczosci Marca Chagalla w Polsce, ukazuje szescdziesiat prac Artysty z lat 1925-1983 - obrazy, gwasze, rysunki, gobeliny - ktore udostepnione zostaly Muzeum Narodowemu w Krakowie dzieki uprzejmosci spadkobiercow corki Artysty - Idy, skupionych w "?L'Indivision Ida Chagall", jak i dzieki osobistemu zaangazowaniu wnuczki Artysty - pani Meret Meyer-Graber. Mozliwosc urzadzenia wystawy zasugerowala nam pani Jolanta Sell, tlumaczka slynnych Plonacych swiec, piora Belli Chagall.
Wsrod eksponowanych prac znajduja sie miedzy innymi portrety zony Belli - Bella z gozdzikiem z 1925 roku, Zona z dwiema twarzami z 1927 roku; martwe natury, w tym z 1929 roku, Kandelabr i biale roze i z 1949 roku, Zegar z blekitnym skrzydlem; bialoruskie refleksje, jak Scena wiejska z 1944 roku czy Scena z gospodarstwa z 1963 roku; radosne sceny z zycia cyrku, jak Woltyzerka z 1955 roku, Zolty clown z 1959 roku, czy pochodzacy z 1966 roku gobelin Rodzina arlekina. Sa tez na wystawie w krakowskim Muzeum Narodowym kompozycje o tematyce biblijnej, jak Sen Jakuba z lat 1930-1932, Niosacy krzyz z 1941 roku, Chrystus nad woda z 1953 roku, Psalm z 1977 roku, Piesn Krola Dawida z 1983 roku. Tematy biblijne powtarzaja rowniez monumentalne gobeliny zrealizowane wedlug projektow Chagalla, a to Stworzenie swiata z 1971 roku i Mojzesz z 1973 roku.
Wystawie towarzyszy katalog z reprodukcjami wszystkich wystawionych dziel oraz
z tekstami krytycznymi i wspomnieniowymi, a takze z obszerna, ilustrowana zdjeciami archiwalnymi
biografia Artysty piora pani Meret Meyer-Graber. Czescia
katalogu jest rowniez wiersz Jerzego Ficowskiego List do Marca Chagalla,
napisany w latach 1950-1956, po raz pierwszy opublikowany w 1957 roku na lamach tygodnika Po prostu. W 1960
roku, przetlumaczony na jezyk francuski,
wiersz ten otrzymal w formie maszynopisu Marc Chagall, a w 1969 roku wiersz
zostal wzbogacony o ilustracje Chagalla i opublikowany w paryskim wydawnictwie
Adrien Maegha.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
![]() | ||||